Meta ile Özne Arasında Doğa: Latin Amerika’da Doğal Kaynak İhracatı ve Yerli Halkların Varoluş Mücadelesi
Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu çalışma, Latin Amerika’daki ekonomik kalkınma ve madencilik faaliyetleri ile doğanın korunması ve yerli hakları arasındaki çelişkiyi incelemektedir. Çalışmanın ana sorunsalı; bölge ülkelerinin doğayı koruma ile yeraltı kaynaklarına dayalı kapitalist büyüme modeli arasındaki tarihsel ikilemdir. Makale, yerli halkların doğayla uyumunu simgeleyen Pachamama (Doğa Ana) ve Buen Vivir (İyi Yaşam) kavramlarını, Rostow’un Modernleşme Teorisi’ne alternatif bir kalkınma modeli olarak sunmaktadır. Ekvador, Bolivya ve Brezilya örnekleri; sol söylemli “Pembe Dalga” hükümetlerinin dahi kamusal harcamaları finanse etmek amacıyla kaynak çıkarımını sürdürerek savunucusu oldukları yerli halklarla karşı karşıya geldiklerini göstermektedir. ILO 169 ve Escazú Anlaşması gibi uluslararası düzenlemelerin devlete yalnızca “danışma” yükümlülüğü yüklemesi, yerli halkların karar süreçlerinin dışında kalmasına yol açmıştır. Sonuç olarak çalışma, doğayı ticari bir meta olarak gören Batı merkezli ihracat odaklı ekonomik modelin terk edilmesini; bunun yerine Pachamama ilkelerinin alternatif bir ekolojik politika olarak benimsenmesini ve uluslararası sözleşmelerin yerli halklara bağlayıcı karar alma yetkisi verecek şekilde güçlendirilmesini savunmaktadır.
Source: İmgelem
Author: Canan Kışlalıoğlu
Institution: Bitlis Eren University
Language: Turkish
Subfield: Sociology and Political Science
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7223176825