Work

Gemikaya Resimlerinin Mitolojik Anlamı ve Kronolojisine İlişkin Yeni Gözlemler

Year: 2026
Type: article
Abstract: Gemikaya resimleri, Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Ordubad ilçesinde, deniz seviyesinden 3907 m yükseklikte bulunan Kapıcık zirvesinin güney ve batı yamaçlarındaki Nebi yurdu, Camişölen, Garanguş, Göller, Giz-Gelin çukuru ve diğer yaylalarda bulunmaktadır. Kaya resimlerinin toplandığı ana alan, deniz seviyesinden 3500-3700 m yükseklikte bulunan Garanguş yaylağıdır. Resimlerin çoğu Deli Bulak isimli su kaynağı çevresinde 5-6 grup halinde yer almaktadır. Eski Sovyet anlayışına göre göçebe hayvancılığın Erken Tunç Çağı’na ortaya çıktığı düşünüldüğünden en eski resimler de bu döneme, MÖ IV-III. binyıla ait edilmiştir. Ancak Nahçıvan’da yapılan arkeolojik araştırmalar Neolitik dönemde, MÖ 7. binyılın ikinci yarısında tüm hayvanların evcilleştirildiğini ve göçebe hayvancılığın oluştuğunu doğrulamaktadır. Gemikaya’nın bazı resimlerinin Neolitik döneme ait çanak çömlek üzerindeki resimlerle benzerliği, bu resimlerin bir kısmının Neolitik döneme ait olduğunu göstermektedir. Resimlerin bir kısmı Kalkolitik döneme ait çanak çömleğin üzerindeki resimlere benzemektedir. Kültepe I, Kültepe II ve Kızkale yerleşimlerinin çanak çömlekleri üzerindeki resimler, Erken Tunç, Orta Tunç ve Geç Tunç dönemlerine ait kaya resimlerinin tarihini belirlememize olanak sağlamaktadır. Kaya resimlerinin incelenmesi, insanların gelişmiş mitolojik düşünceye sahip olduğunu ve mitolojik ideolojinin eski çağlarda toplumdaki dengeyi sağlamanın temel araçlarından biri olduğunu söylememize olanak vermektedir.
Language: Turkish
Subfield: Archeology
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7223716353
FWCI:
Cites: 12
Cited by:
Related to: 10