Year: 2026
Type: article
Abstract: Madencilik faaliyetleri, tarih öncesi toplumların sosyo-ekonomik evriminde başat bir rol oynamıştır. Batı Avrasya’da erken metalürjik icat ve yeniliklerin; Anadolu, İran, Levant, Kafkasya, İberya ve Balkanlar olmak üzere bakır yatakları açısından zengin toplam altı ana merkezde geliştiği genel kabul görmektedir. Mevcut arkeometalürji kanıtları, cevherden metal elde etme süreci olan ekstraktif metalürjinin dünyadaki en erken başlangıç noktalarından birinin Balkanlar olduğunu güçlü bir şekilde desteklemektedir. Bu çalışma, Neolitik Çağ’ın başından Kalkolitik Çağ’ın sonuna kadar (MÖ yaklaşık 6200-3700) Sırbistan, Bulgaristan ve Romanya merkezli geniş bir coğrafyaya yayılan Balkan madenciliğinin gelişim sürecini ele almaktadır. Makale kapsamında; Balkan madenciliğinin kökeni Rudna Glava, Aibunar ve Belovode gibi kilit merkezler üzerinden derinlemesine incelenmekte; madenlerdeki üretim teknikleri, uzmanlaşmış madencilik mesleğinin ortaya çıkışı ve bu meslek grubunun toplum içindeki sosyo-ekonomik konumu analiz edilmektedir. Ayrıca, bölgedeki teknolojik dönüşüm verileri difüzyon ve otokton gelişim modelleri çerçevesinde değerlendirilmektedir. Çalışma, arkeolojik saha bulguları ile laboratuvar ortamındaki arkeometalürjik verilerin disiplinlerarası bir sentezine dayanarak Balkanlar’ın dünya metalürji tarihine olan katkısını ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Authors: Hasan Bahar, Halil İbrahim Akar
Institution: Selçuk University
Language: Turkish
Subfield: Archeology
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7223723089