Sporda Algılanan Motivasyonel İklim ile Spora Bağlılık İlişkisi
Year: 2026
Type: article
Study design: Observational Study
Abstract: Öz Bu araştırmanın amacı, orta öğretim düzeyindeki sporcuların algıladıkları motivasyonel iklim ile spora bağlılıkları arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu değişkenlerin cinsiyet, spor türü, yaş ve spor yaşı açısından farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Araştırma, nicel araştırma yaklaşımı kapsamında ilişkisel tarama deseninde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında okul sporlarına aktif olarak katılan 13–18 yaş aralığındaki 419 ergen sporcu oluşturmuştur. Veriler, Sporda Algılanan Motivasyonel İklim Ölçeği ve Spora Bağlılık Ölçeği kullanılarak toplanmış; analizlerde betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi, bağımsız örneklemler için t testi, basit ve çoklu doğrusal regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Bulgular, toplam motivasyonel iklim ile spora bağlılık arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir (r=.592, p<.001). Basit doğrusal regresyon analizinde motivasyonel iklimin spora bağlılığın anlamlı bir yordayıcısı olduğu ve spora bağlılıktaki varyansın %35.1’ini açıkladığı belirlenmiştir (β=.592, R²=.351, p<.001). Görev/ustalık ve ego/performans yönelimli iklim boyutlarının birlikte değerlendirildiği çoklu regresyon modelinde, değişkenlerin spora bağlılıktaki varyansın %50.2’sini açıkladığı ve yalnızca görev/ustalık yönelimli iklimin anlamlı bir yordayıcı olduğu görülmüştür (β=.709, p<.001). Cinsiyete göre erkek sporcuların ego/performans yönelimli iklim, toplam motivasyonel iklim ve spora bağlılık puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Takım sporcularının motivasyonel iklim ve spora bağlılık puanlarının bireysel sporculara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Yaş ile bazı değişkenler arasında düşük düzeyde negatif, spor yaşı ile tüm temel değişkenler arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Sonuç olarak, özellikle görev/ustalık yönelimli motivasyonel iklimin ergen sporcuların spora bağlılığıyla güçlü biçimde ilişkili olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Motivasyonel iklim, sporcu, spora bağlılık, görev yönelimi, ego yönelim. Abstract The aim of this study was to examine the relationship between perceived motivational climate and sport engagement among secondary school athletes and to determine whether these variables differed according to gender, type of sport, age, and years of sport participation. The study was conducted within a quantitative research approach using a correlational survey design. The sample consisted of 419 adolescent athletes aged 13–18 years who actively participated in school sports during the 2024–2025 academic year. Data were collected using the Perceived Motivational Climate in Sport Questionnaire and the Sport Engagement Scale. Descriptive statistics, Pearson correlation analysis, independent-samples t-test, and simple and multiple linear regression analyses were employed. The findings revealed a positive, moderate, and statistically significant relationship between overall perceived motivational climate and sport engagement (r = .592, p < .001). Simple linear regression analysis indicated that perceived motivational climate was a significant predictor of sport engagement, explaining 35.1% of the variance in sport engagement (β = .592, R² = .351, p < .001). In the multiple regression model including task/mastery- and ego/performance-oriented motivational climate dimensions, the model explained 50.2% of the variance in sport engagement, with only task/mastery-oriented motivational climate emerging as a significant predictor (β = .709, p < .001). In terms of gender, male athletes were found to have higher ego/performance-oriented motivational climate, overall motivational climate, and sport engagement scores than female athletes. Team-sport athletes also demonstrated higher motivational climate and sport engagement scores than individual-sport athletes. Age was negatively and weakly associated with some variables, whereas years of sport participation were positively and significantly associated with all major variables. Overall, the findings indicate that task/mastery-oriented motivational climate is particularly strongly associated with sport engagement among adolescent athletes. Keywords: Motivational climate, athlete, sport commitment, mastery orientation, performance orientation
Authors: Demir, Esra, KOÇ, İSMAİL
Institution: Ahi Evran University
Language: English
Subfield: Social Psychology
Field: Psychology
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7224652157