Work

Examining the impact of a family-supported thinking skills education program on the higher-order cognitive skills of children aged 5–6 years

Year: 2025
Type: dissertation
Abstract: Aile destekli düşünme becerileri eğitimi programının 5-6 yaş çocukların üst düzey bilişsel becerilerine etkisinin incelenmesi Erken çocukluk dönemi, çocuğun bilişsel becerilerinin temellerinin atıldığı kritik bir gelişim evresidir. Bu dönemde çocukların akıl yürütme, eleştirel düşünme, problem çözme ve yaratıcılık gibi üst düzey bilişsel becerilerinin desteklenmesi, yaşamları boyunca kullanacakları düşünme alışkanlıklarının gelişmesine katkı sağlayacaktır. Bu bağlamda bu araştırmanın amacı, Aile Destekli Düşünme Becerileri Eğitimi nın 5-6 yaş çocukların üst düzey bilişsel becerilerine etkisi incelemektir. Bu amaçla bu çalışmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Ayrıca Deney 1 grubundaki annelerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler, programın etkililiği ve uygulanabilirliğini derinlemesine değerlendirmek amacıyla yöntem çeşitlemesi kapsamında kullanılmıştır. 2023–2024 eğitim-öğretim yılında İstanbul'da bir devlet okuluna bağlı anasınıfına devam eden toplam 51 çocuk çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılar rastgele olarak üç gruba ayrılmıştır: Deney 1 grubundaki 17 çocuğa Aile Destekli Düşünme Becerileri Eğitimi Deney 2 grubundaki 17 çocuğa ise Düşünme Becerileri Eğitimi uygulanmış, kontrol grubundaki 17 çocuğa herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Çalışmaya katılan çocukların akıl yürütme becerilerini ölçmek için Bilişsel Yetenekler Testi Form 6, eleştirel düşünme becerilerini ölçmek için 5-6 Yaş Çocukları İçin Eleştirel Düşünme Becerileri Testi, problem çözme becerilerini ölçmek için Beş Yedi Yaş Grubu Çocuklar İçin Problem Çözme Ölçeği ve yaratıcılık becerilerini ölçmek için de Hibrit Yaratıcılık Testi kullanılmıştır. Bulgular, Deney 1 grubundaki çocukların tüm testlerde anlamlı düzeyde gelişim gösterdiğini ve bu gelişimin hem Deney 2 hem de kontrol grubuna kıyasla daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, kalıcılık testleri aile destekli eğitimin kalıcı etkiler yarattığını göstermektedir. Nitel veriler ise Deney 1 grubundaki çocukların anneleriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla elde edilmiş; anneler, çocuklarının tüm becerilerinde gözle görülür ilerlemeler fark ettiklerini belirtmiştir. Sonuç olarak, okul ve ev ortamının iş birliğiyle yürütülen düşünme becerileri eğitiminin, çocukların üst düzey bilişsel gelişimine anlamlı katkılar sunduğu; bu yaklaşımın okul öncesi dönemde yaygınlaştırılmasının önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular doğrultusunda, okul öncesi eğitim programlarında aile katılımının artırılmasına, düşünme becerilerinin geliştirilmesini hedefleyen, yapılandırılmış programlara yer verilmesine ve öğretmen anne baba iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur.
Institution: Marmara University
Language: Turkish
Subfield: Education
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7225435670
Cites: 207
Cited by:
Related to: 10