Work

Effects of wake intervention on neural response and caloric intake in elite athletes

Year: 2025
Type: dissertation
Abstract: Amaç: Bu çalışmanın amacı, farklı kronotiplere sahip elit sporcularda uyanma zamanlamasının, iştah, besin tüketimi, algılanan efor ve beyin ödül sistemi ve antomik farklılıklar üzerindeki etkilerini incelemektir. Bireyler iç ritmine uygun saatte uyandıklarında beyin ödül bölgelerinde daha yüksek bir aktivasyon beklenmektedir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya dahil edilen 26 elit erkek sporcu, sabah tipi (ST) ve akşam kronotipine (AT) göre gruplandırılmış ve 7±1 gün boyunca doğal rutinlerinde takip edilmiştir. Uyku günlüğü, besin tüketimi, iştah skorları, antrenman parametreleri, kalp atım hızı toparlanma verileri ve anket skorları kaydedilmiştir. Takip süreci sonunda erken (06:00) veya geç (08:00) uyanma müdahalesi uygulanarak dinlenme durumunda fMRI ölçümü gerçekleştirilmiştir. FreeSurfer ve SPM12 yazılımları kullanılarak yapısal beyin verileri analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, parametrik ve non-parametrik istatistiksel testler ile değerlendirilmiş, etkileşim etkileri lineer karma modellerle analiz edilmiştir. Bulgular: Kronotip grupları arasında uyku süresi, antrenman sonrası kalp atım hızı toparlanması (HRR), algılanan efor düzeyi (RPE), sabah iştah skorları ve günlük enerji alımının zamanlaması açısından anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Nörogörüntüleme bulguları sabah tiplerinde prefrontal, parietal ve orbitofrontal bölgelerde daha yüksek gri madde hacmi ve kortikal kalınlık ile karakterize yapısal farklılıklar olduğunu göstermiştir. AT bireylerde, beklentilerin aksine, erken uyanma müdahalesi sonrasında medial prefrontal korteks ve diğer ön orta hat yapılarda (ör. singulat girus, üst frontal girus) geç uyanmaya kıyasla daha yüksek aktivasyon gözlenmiştir. Sonuç: Kronotip, elit sporcularda algılanan efor, toparlanma yanıtı, enerji alım zamanlaması ve beyin yapısı üzerinde belirleyici rol oynamaktadır. Bu bulgular, antrenman planlamasında biyolojik ritmin dikkate alınmasının performans açısından önemini vurgulamaktadır.
Institution: Marmara University
Language: Turkish
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7225438911
Cites: 319
Cited by:
Related to: 10