Year: 2025
Type: dissertation
Abstract: Amaç: Tip 2 diabetes mellitus (T2DM) dünya genelinde en yaygın görülen diyabet türü olup, metabolik disfonksiyonla ilişkili yağlı karaciğer hastalığı (MAFLD) riskini artırmaktadır. T2DM tedavisinde dünya çapında onaylanan dapagliflozinin (DAPA) karaciğere etkileri üzerine literatürde çeşitli ve tutarsız bulgular mevcuttur. Bu yüksek lisans tez çalışmasının amacı, dapagliflozininin olası hepatotoksisitesinin in vitro değerlendirilmesi, ilaca bağlı karaciğer hasarı riski açısından taşıdığı potansiyelin aydınlatılmasıdır. Gereç ve Yöntem: İnsan hepatosellüler karsinom hücre hattı (HepG2) üzerinde uygulanacak dozların belirlenmesi için MTT testinden, reaktif oksijen türlerinin (ROS) seviyelerinin ölçülmesi için DCF-DA testinden, biyokimyasal parametreler olan aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), bilirubin ve üre ölçümü için ELİSA kitlerinden, apoptotik/ nekrotik hücre ölümü analizi için flow sitometrik Anneksin V/ PI testinden faydalanıldı. Bulgular: HepG2 hücre hattında yapılan MTT testi sonucunda, DAPA’nın hiçbir son konsantrasyonunda ve sürede IC50 değeri hesaplanamadı. Bu yüzden, tüm testler DAPA’nın yaklaşık Cmax (0.4 μM) değerinin 1 ve 10 katı olan 0.4 ve 4 μM final konsantrasyonlarında gerçekleştirildi. DCF-DA testi sonucunda; 4 saatlik maruziyette DAPA’nın tüm konsantrasyonlarında kontrole kıyasla ROS düzeylerinde istatistiksel anlamlı olmayan azalma gözlendi (p>0.05). Hücre süpernatantında AST seviyesinde 0.4 μM DAPA final konsantrasyonunda istatistiksel anlamlı olmayan artış (p>0.05), yine hücre süpernatantında ALT seviyesinde her iki konsantrasyonda kontrole kıyasla istatistiksel anlamlı olmayan artış gözlendi (p>0.05). Hücre ekstraktında her iki konsantrasyonda AST seviyesinde istatistiksel anlamlı olmayan artış (p>0.05), ALT seviyesinde yalnızca 0.4 μM DAPA konsantrasyonunda kontrole kıyasla istatistiksel anlamlı olmayan artış gözlendi (p>0.05). Bilirubin seviyesinde 0.4 μM DAPA konsantrasyonunda, üre seviyesinde her iki konsantrasyonda kontrole kıyasla istatistiksel anlamlı olmayan artış gözlendi (p>0.05). DAPA her iki konsantrasyonunda erken apoptotik hücre popülasyonununda istatistiksel anlamlı olmayan artış gözlendi (p>0.05). Sonuç: Dapagliflozinin tek sefer 24 saat uygulamasında karaciğer hasarı ile ilgili incelenen ölçümlerdeki istatistiksel anlamlı olmayan artış, olası hepatotoksisite riski açısından dikkatle değerlendirilmelidir.
Author: Yardımcı, Merve
Language: Turkish
Subfield: Pharmacology
Domain: Life Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7225439959