Investigating the impact of safety-based additional monitoring and withdrawal procedures on drug consumption
Year: 2025
Type: dissertation
Abstract: Amaç: İlaçların advers etki bildirim sayılarının artırılması ve daha güvenli kullanılabilmesi için ek izlem işlemi, riski yüksek olan ilaçlarda ise geri çekme işlemi uygulanabilmektedir. Bu çalışmada ulusal ve uluslararası sağlık otoritelerince ek izleme tabi ilaç (EKİTİ) ve güvenlik gerekçesiyle geri çekme işlemlerine tabi tutulmuş ilaçların (GÇİ) özelliklerinin belirlenerek bu işlemlerinin sonuçlarının ilaç tüketimine yansımasının araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: İki bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümünde Türkiye ve Avrupa’da yayımlanan EKİTİ listelerindeki ilaçlar ve bu ülkelerin yanı sıra ilgili diğer yurtdışı sağlık otoriterince GÇİ işlemi uygulanan ilaçlar değerlendirildi. İkinci bölümde EKİTİ ve GÇİ’lerin tüketim verilerini nasıl etkilediği IQVIA-Türkiye’den sağlanan 14.07.2014-14.01.2024 arasındaki veriler üzerinden incelendi. Bulgular: Türkiye ve Avrupa’da ek izlem listesinde yer alan 83 ilacın %60,2’sinin başlangıçta, %39,8’inin sonradan EKİTİ uygulamasına alındığı belirlendi. EKİTİ’lerin TİTCK’da medyan 34 ay (IQR: 10-110,5), %38,6’sının ise 5 yıldan fazla listede kaldığı belirlendi. ATC-1 düzeyinde en sık “L” (%44,6), “J” (%12,1) ve “C” (%7,3) grubu ilaçlar ile karşılaşıldı. İlaçların %21,6’sı yetim, %42,1’i ise biyoteknolojik ilaç idi. Beş GÇİ’nin Türkiye’de yurtdışına göre 0,6±0,5 yıl sonra işleminin yapıldığı görüldü. Tüketim verisi incelenen sekiz ilaçta (dört EKİTİ ve bir kardeşi; bir GÇİ ve iki kardeşi) istatistiksel olarak anlamlı değişiklikler gözlendi. Sonuç: Bu çalışmada EKİTİ’ler arasında antineoplastik, immünomodülatör ve anti-infektifler gibi reçetelenme oranı yüksek ilaçların fazla olduğu ve tüketimlerinin EKİTİ sonrasında genel olarak belirgin biçimde etkilenmediği görüldü. GÇİ sonrasında kardeşlerinin tüketim ve maliyetinin azalma yönünde etkilendiği gösterilmiştir. Bu işlemlerin yaratabileceği tüketimle ilgili sorunlar konusunda daha detaylı çalışmalara ihtiyaç vardır.
Author: Çiçek, Bahar
Institution: Marmara University
Language: Turkish
Subfield: Toxicology
Domain: Life Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7225440431
