The effect of the Watson human care model-based stress coping program on the care burden and stress level of palliative care patient relatives
Year: 2025
Type: dissertation
Study designs: Randomized Controlled Trial, Clinical Trial
Abstract: Watson insan bakım modeli temelli stresle başa çıkma programının palyatif bakım hasta yakınlarının bakım yükü ve stres düzeyine etkisi Amaç: Bu çalışma, palyatif bakım hasta yakınlarına uygulanan Watson İnsan Bakım Modeli temelli stresle başa çıkma programının bakım yükü ve stres düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü tasarım olarak yürütülen araştırma İstanbul’daki bir devlet hastanesinin Palyatif Servisi’nde yatan hastaların yakınları (power analiz n:90) ile Haziran 2024 - Eylül 2024 tarihlerinde yürütüldü. Hasta yakınları basit rastgele örnekleme yöntemiyle deney ve kontrol gruplarına bağımsız bir kişi tarafından atandı. Program, Jean Watson’ın onayı ile toplam 4 oturumdan oluşmakta olup her bir oturum 45-60 dakika olacak şekilde 4 hafta süre ile uygulandı. Araştırmada kullanılan Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) ve Bakım Verme Yükü Ölçeği (BVYÖ), program öncesinde ve bitiminden sonra uygulandı. Veriler; tanımlayıcı istatistikler, t testi, Mann Whitney U ve Wilcoxon İşaretli Sıralar testiyle değerlendirildi. Bulgular: Program öncesi deney ve kontrol grubundaki bireylerin sosyodemografik özellikleri ve ölçek puanlarının homojen olduğu saptandı (p>0,05). Program sonrasında, deney grubunun son test puanlarında kontrol grubuna kıyasla algılanan stres düzeyi ve bakım verme yükünde anlamlı bir azalma saptandı (p<0,05). Sonuç: Uygulanan programın, hasta yakınlarında algılanan stres düzeyini ve bakım yükünü azalttığı belirlenmiştir. Program, hasta yakınlarının stresle baş etme becerilerini geliştirmelerinde ve hasta bakım sürecinde yaşadıkları yükü hafifletmelerinde etkili olmuştur. Bu nedenle programın, palyatif bakım servislerinde rutin tedavi programlarında bakım vericilere yönelik destekleyici bir müdahale olarak eklenmesi önerilmektedir. Palyatif bakım, watson insan bakım modeli, stresle baş etme
Author: Durmuş, Gamze
Institution: Marmara University
Language: Turkish
Field: Medicine
Domain: Health Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7225440603
