Work

Turkey's internal security policies between 1930-1960

Year: 2024
Type: dissertation
Abstract: 29 Ekim 1923’te Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla birlikte yeni kurulan devletin öncelikleri ve güvenlik algıları değişmiştir. Devletin kuruluş felsefesi ve ileriye dönük perspektifinin değişmesiyle birlikte iç güvenlik bağlamında toplumsal yapılara yaklaşım tarzı da farklılaşmaya başlamıştır. Modern ulus devlet olarak ortaya çıkan yeni Cumhuriyet, hedefini Mustafa Kemal Atatürk’ün “Milli kültürümüzü, muasır medeniyet seviyesinin üstüne çıkaracağız” ifadesiyle ortaya koymuştur. Osmanlı İmparatorluğu bakiyesi olarak kurulan Türkiye Cumhuriyeti, geniş imparatorluk topraklarından Anadolu coğrafyasına kadar gerilemiş ve ağır bedeller sonucunda kurulmuştur. Farklı etnik grupları ve dini yapıları içinde barındıran imparatorluk, iç bütünlüğünü sağlamakta zorlanmış ve bunun neticesinde ayrılıkçı hareketlere istenen düzeyde karşılık verilememiştir. Osmanlı tecrübesi ve Birinci Dünya Savaşındaki ağır mağlubiyet, devletin güvenlik algısını üst düzeye çıkarmış, risk oluşturan toplumsal yapılara karşı tehdit algılaması hassaslaşmıştır. Güvenlik politikalarının temelini Cumhuriyet rejiminin devamının sağlanması ve devletin bütünlüğünün korunması olmuştur. 1921 Anayasası Millî Mücadelenin olağanüstü şartları altında hazırlanmış ve benimsediği ilkeler açısından Mustafa Kemal Atatürk’ün perspektifini tam olarak yansıtmamıştır. Cumhuriyet’in ilanı, 1924 Anayasasının kabulü, hilafetin kaldırılması ile girilen süreçle Türkiye Cumhuriyeti’nin ana hedefleri ve ilkeleri adım adım uygulanmaya başlamıştır. Cumhuriyetin laik karakter kazanması ve uluslaşma sürecine girmesiyle güvenlik politikaları bu doğrultuda şekillenmeye başlamıştır. İç güvenlik politikaları, devletin laik karakterini aşındıran dini ve gerici hareketler üzerinde yoğunlaşırken, aynı zamanda ulus devlet özelliğini tehdit eden etnik milliyetçi ayaklanmalarla da mücadele etmek durumunda kalmıştır. Cumhuriyet tarihine baktığımızda devletin iç güvenlik algısının büyük oranda dini hareketler ve Kürt ayrılıkçılığı üzerinde durduğunu söyleyebiliriz. Bununla birlikte dönemsel olarak sol fraksiyonlar ve komünizm tehdidine karşı önlemler alındığını da ifade edebiliriz. Çalışmada Türkiye Cumhuriyeti’nin 1930-1960 yılları arasında uyguladığı iç güvenlik politikaları incelenmiş ve bu dönemde etkin olan iç güvenlik anlayışı üzerinde durulmuştur. Çalışmamızın başlangıç noktası olarak 1930’lu yılları seçmemizin nedeni yeni kurulan Cumhuriyetin temel ilkelerinin ortaya çıkması ve müesses nizamın tesis edilmesinden kaynaklanmaktadır. Ortaya konan çalışmada, birincil kaynak kullanımına öncelik verilmiş ve Cumhuriyet Arşivleri, Emniyet Arşivleri ve TBMM tutanakları incelenmiştir. Bununla birlikte dönemi konu alan literatürde bulunan kaynaklar taranmış ve süreli yayınlar, gazeteler ve dergilerden yararlanılmıştır.
Language: Turkish
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7225441971
Cites: 72
Cited by:
Related to: 10