Work

Efficacy of digitally assisted behavioral physical activity intervention in fibromyalgia syndrome

Year: 2025
Type: dissertation
Study design: Clinical Trial
Abstract: Amaç: Bu çalışmanın amacı, fibromiyalji (FM) tanılı kadın bireylerin fiziksel aktivite (FA) algılarını ve davranışlarını incelemek ve bu bulgular doğrultusunda geliştirilen dijital destekli davranışsal bir FA müdahalesinin etkinliğini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışma, iki aşamalı karma yöntem deseniyle yürütüldü. İlk aşama nitel olarak tasarlandı ve Sosyal Bilişsel Kuram’ın beş bileşenine dayalı olarak FM tanılı 10 kadın ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapıldı. Tematik analiz sonucunda elde edilen sekiz ana tema, müdahale içeriğinin oluşturulmasına katkı sağladı. Nicel olarak tasarlanan ikinci aşamada ise FM tanılı 34 kadın randomize şekilde müdahale (n=17) ve kontrol (n=17) gruplarına atandı. Müdahale grubuna, 8 hafta süren dijital destekli davranışsal FA hasta eğitimi birlikte uygulanırken; kontrol grubuna yalnızca hasta eğitimi verildi. Değerlendirmeler başlangıçta ve 8. hafta sonunda yapıldı. FA düzeyi Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi – Kısa Form ile, adım sayısı pedometre ile ve yaşam kalitesi Fibromiyalji Etki Anketi ile değerlendirildi. İkincil ölçütlerde ise; ağrı Vizüel Analog Skala ile, yorgunluk Yorgunluk Şiddet Ölçeği ile, uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ile, fonksiyonel kapasite Sandalyede Otur-Kalk Testi ile ve egzersize yönelik bilişsel eğilimler Bilişsel Davranışçı Fiziksel Aktivite Ölçeği ile değerlendirildi. Bulgular: Nitel aşamada, kişiye özel stratejilere duyulan ihtiyaç ve bilişsel/ sosyal etmenlerin FA davranışını etkilediği görüldü. Nicel bulgularda, gruplar arasında yaşam kalitesi, subjektif FA, uyku kalitesi, fonksiyonel kapasite ve bilişsel eğilimlerde müdahale grubu lehine anlamlı fark saptandı (p<0,05) ancak ağrı, yorgunluk ve adım sayısında fark saptanmadı (p>0,05). Sonuç: Bu çalışmanın nitel bulguları, FM tanılı kadın bireylerde FA davranışını şekillendiren sosyal ve bilişsel faktörleri ortaya koyarak müdahalenin içeriğinin yapılandırılmasına temel oluşturmuştur. Nicel sonuçlara göre ise, hasta eğitimine ek olarak uygulanan dijital destekli davranışsal FA müdahalesinin, subjektif FA düzeyi, yaşam kalitesi, uyku kalitesi, fonksiyonel kapasite ve egzersize yönelik bilişsel eğilimleri iyileştirmede etkili olduğunu göstermektedir.
Language: Turkish
Field: Medicine
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7225443765
Cites: 169
Cited by:
Related to: 10