Dipeptidil peptidaz-4 i̇nhibitörü ve sodyum-glukoz ortak taşıyıcı-2 i̇nhibitörünün diyabetle i̇ndüklenen alzheimer modelinde etkinliklerinin değerlendirilmesi
Year: 2025
Type: dissertation
Abstract: Amaç: Bu tezde, empagliflozin ve vildagliptin’in hem ayrı ayrı hem de birlikte uygulandıklarında, Tip 2 Diabetes Mellitus (T2DM)’ye bağlı oluşan Alzheimer hastalığı (AH) sıçan modelindeki nöroprotektif etkileri ve potansiyel mekanizmalarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamızda kırk Sprague-Dawley sıçanı kontrol ve AH gruplarına ayrılmıştır. T2DM, dört haftalık yüksek yağlı diyet (YYD)’in ardından düşük doz streptozotosin (STZ) uygulamasıyla oluşturulmuştur. Tedavi gruplarına son dört hafta boyunca sırasıyla Empagliflozin, Vildagliptin ve her ikisi birlikte uygulanmıştır. Sıçanların diyabetik durumları haftalık kan glukoz ölçümü ve oral glukoz testi ile değerlendirilirken; bilişsel performansları; açık alan, yeni nesne tanıma, pasif kaçınma ve Morris su tankı testleriyle değerlendirilmiştir. Bulgular: STZ uygulaması sonrası vücut ağırlıkları gruplar arasında benzer bulunmuştur. AH modeli sıçanlarda belirgin hiperglisemi ve glukoz intoleransı gözlenmiş; vildagliptin ile kısmen iyileşme, empagliflozin ile daha belirgin düzeltme sağlanmış ve kombinasyon tedavisi ile glukoz düzeyleri tam olarak normal düzeye dönmüştür. AH grubundaki anksiyete benzeri davranış ve tanıma belleği bozuklukları her bir monoterapi ile kısmen gerilerken, kombinasyon tedavisi ile tamamen düzeltilmiştir. Pasif kaçınma ve mekânsal öğrenme bozuklukları da benzer bir seyir izlemiş ve kombinasyon tedavisi en yüksek fayda sağlanmıştır. Sonuç: Dual DPP-4/ SGLT2 inhibisyonu, YYD+düşük doz STZ sıçan modelinde glisemiyi en etkili şekilde normalize etmiş ve tanıma belleği, kısa süreli ve mekânsal öğrenmeyi ilaçların tek başlarına uygulanmalarına kıyasla daha iyi düzelterek sinerjistik nöroprotektif potansiyeli ortaya koymuştur. Bu bulgular, T2DM’ye bağlı bilişsel gerileme için kombine tedavinin mekanistik ve translasyonel çalışmalarını haklı çıkarmaktadır.
Institution: Marmara University
Language: English
Subfield: Cellular and Molecular Neuroscience
Field: Neuroscience
Domain: Life Sciences
Keywords: empagliflozin, vildagliptin, SGLT2 inhibitors, DPP-4 inhibitors, Alzheimer's disease, type 2 diabetes, streptozotocin-induced diabetes, high-fat diet, neuroprotection, memory impairment, spatial learning, impaired glucose tolerance, combination therapy, anxiety-like behavior, spatial memory, spatial working memory, spatial reference memory
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7225444341
