Work

Macar meşesi (Quercus frainetto) meşcerelerinde tek ağaç odun ürün sınıflarının hacim oranlarının belirlenmesi

Year: 2026
Type: article
Abstract: Orman kaynaklarının sürdürülebilir yönetiminde, elde edilebilecek ürün çeşitlerinin miktar ve dağılımının güvenilir biçimde tahmin edilmesi; envanter, hasılat planlaması ve ekonomik değerlendirme açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, sürgün kökenli Macar meşesi (Quercus frainetto Ten.) ağaçlarında ürün çeşitlerinin hacim oranlarını tahmin etmek ve çap gelişimine bağlı olarak ürün dağılımındaki değişimleri ortaya koymaktır. Bu kapsamda, Macar meşesinin Türkiye’deki yayılış alanını temsil eden Marmara Bölgesi ve yakın çevresindeki örnek alanlardan elde edilen veriler kullanılmıştır. Ürün çeşitlerinin tek ağaç hacim oranları, çok terimli lojistik regresyon yöntemiyle ağacın kabuklu göğüs çapı ve boyunun birlikte kullanıldığı ve yalnızca kabuklu göğüs çapına dayalı iki farklı model yaklaşımıyla tahmin edilmiştir. Model sonuçları, göğüs çapı ve boyun birlikte kullanıldığı modeller ile yalnızca göğüs çapına dayalı modeller arasında belirgin bir performans farkı olmadığını göstermiştir. Buna karşılık, model başarısının ürün sınıflarına göre önemli ölçüde değiştiği belirlenmiştir. Kabuksuz göğüs çapı 20 cm’den küçük ağaçlarda modellerin belirtme katsayıları (R²) 0,084–0,495, 20 cm ve üzerindeki ağaçlarda ise 0,093–0,610 arasında değişmiştir. En yüksek açıklayıcılık tomruk hacim oranı modelinde (R² = 0,610) elde edilirken, sanayi odunu modellerinde daha düşük değerler bulunmuştur. Ortalama mutlak hata yüzdeleri sırasıyla %17,4–61,3 ve %16,0–72,2 arasında değişmiştir. Bu sonuçlar, göğüs çapına dayalı modellerin özellikle tomruk gibi baskın ürün sınıflarındaki genel değişimi açıklamada daha başarılı olduğunu, ancak bazı ürün sınıflarındaki değişkenliğin yalnızca çap değişkeniyle yeterince açıklanamadığını göstermektedir. Ürün dağılımının çap gelişimine bağlı olarak belirgin biçimde değiştiği; ince çaplı ağaçlarda maden direğinin, çap arttıkça ise tomruğun baskın ürün sınıfı haline geldiği belirlenmiştir. Özellikle 20–34 cm çap aralığında tomruk hacim oranındaki hızlı artış, ağaçların çap gelişimiyle birlikte ekonomik ürün potansiyelinin önemli ölçüde yükseldiğini göstermiştir. Geliştirilen modeller ve ürün çeşitleri tabloları, sürgün kökenli Macar meşesi meşcerelerinde ürün tahmini, orman envanteri ve hasılat planlaması için kullanılabilecek pratik karar destek araçları sunmaktadır.
Language: English
Subfield: Forestry
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7226005081
FWCI:
Cites: 3
Cited by:
Related to: 10