Anadolu'da Yaşayan Lekeli Semender, Salamandra infraimmaculata (Mertens, 1948)'Nın (Caudata: Salamandridae) Ekolojisi, Popülasyon Biyolojisi ve Filogenetik Yapısı
Description: Bu proje kapsamında, kapsamlı arazi çalışmaları ile Anadolu?da yaşayan Lekeli Semender (Salamandra infraimmaculata, Mertens 1948)?in habitat tercihleri, popülasyon dinamikleri, genetik çeşitliliği, yaş yapısı, yaşam döngüsü ve üreme ekolojisi hakkında kapsamlı bilgiler elde edilmiş ve popülasyonları tehdit eden başlıca faktörler belirlenmiştir. Türün İç Anadolu, Doğu Akdeniz, Doğu ve Güneydoğu Anadolu?daki tüm yayılış alanı detaylı bir şekilde incelenmiş; gözlemler ve literatür kayıtları aracılığıyla popülasyonların durumu, dinamikleri ve habitat tercihleri hakkında veriler toplanmıştır. Mitokondriyal DNA?ya dayalı Bayesian filogenetik analizler, Anadolu ve Levant Bölgelerinde Grup Orientalis-Semenovi, Grup Infraimmaculata Hatay ve Grup Infraimmaculata Levant olmak üzere üç iyi farklılaşmış grup bulunduğunu ortaya koymuştur. Grup Orientalis-Semenovi ve Grup Infraimmaculata Hatay?ın evrimsel ilişkilerinin, ddRADseq gibi yüksek verimli dizileme teknolojileri kullanılarak yapılacak filogenomik analizlerle daha net şekilde ortaya konabileceği öngörülmektedir. Ayrıca, genetik yapı, genetik çeşitlilik ve popülasyonlar arasındaki genetik farklılaşma analiz edilmiştir. Geniş bir yayılıma sahip olan Semenovi popülasyonunun genetik çeşitliliği en düşük düzeyde bulunmuştur. Ekolojik niş modellemesi ile türün günümüz, geçmiş ve gelecekteki potansiyel dağılışı tahmin edilmiştir. Elde edilen verilere göre, türün mevcut dağılışı, bilinen üç alttürü (S. i. immaculata, S. i. orientalis, S. i. semenovi) ile bu proje kapsamında belirlenen Mersin Grubu?nun potansiyel dağılışlarıyla örtüşmektedir. Türün genel dağılım örüntüsü, Son Buzul Maksimum'da (yaklaşık 22.000 yıl önce) potansiyel habitatların azaldığını, Holosen'de (yaklaşık 6.000 yıl önce) arttığını ve gelecekte dağılım alanlarının daralacağı ve kayma eğilimi göstereceğini ortaya koymuştur. Proje kapsamında S. i. infraimmaculata, S. i. orientalis ve S. i. semenovi alttürlerine ait toplam altı popülasyon, üç yıl boyunca işaretleme-yeniden yakalama yöntemi ile izlenmiştir. Bu süreçte toplam 4.815 birey işaretlenmiştir. Popülasyon büyüklüklerine göre S. i. infraimmaculata?nın birey sayısının en düşük, S. i. semenovi?nin ise en yüksek olduğu tespit edilmiştir. Gözlemlenen hayatta kalma oranı %50, yakalanma olasılığı ise %60 olarak hesaplanmıştır. Lekeli semenderlerin 3-4 yıl içinde eşeysel olgunluğa ulaştığı, popülasyonların ortalama yaşının 7 ve maksimum yaşın 14 olduğu gözlemlenmiştir. Elde edilen tüm veriler kullanılarak popülasyon yaşayabilirlik analizi yapılmış ve düzenlenen bir çalıştayla türün korunmasına yönelik taslak bir eylem planı hazırlanmıştır.
Funding type: research
Funder scheme: KBAG
Start date: 2021-11-15
End date: 2024-11-15
Investigators: Kerim Çiçek, YUSUF BAYRAKCI, Dinçer Ayaz, Emel ÇAKMAK, C. Can Bilgin, ÇİĞDEM AKIN PEKŞEN, Naşit İĞCİ, Mehmet Zülfü YILDIZ, Mert KARIŞ, AKIN İZGİN, BURAK AKDAĞ, Mahmut Aydoğdu
Funded outputs count: 1
Funder award ID: 121Z819
OpenAlex ID: G7994746889