Work

La cause- Le rôle respectif du juge et des parties dans l'allégation des faits et la détermination de la règle de droit applicable au litige

Year: 1999
Type: book-chapter
Abstract: DE BEPALING VAN HET VOORWERP het recht om te pcilen naar de achterliggende beweegredellen van de eis i.v.m. mogclijkprocesrechtsmisbruik en de sanctionering hiervan (nrs.9, 31 en 35); de uitleggingsbevoegdheid van gedingstukken en proceshandelingen (nrs.7 en 19-20), van de akte van hoger beroep en de daarin vervatte grieven (ur.27) en van het verzoekschdft tot cas satie en de ct raagwijdte van de cassatiemiddelen (nrs.32 en 36); de mogelijkheid om, in eerste aanleg en in hoger beroep, rekening te hou den met de feitelijke evolutie van het geschil (urs.12 en 26).c) In veeleer zeldzame gevallen heeft ook de ambtshalve tussenkomst van de rechter cen invloed op het 'voorwerp' van het geding, meestal ter vrijwaring van ecn rechtsregcl of een rechtsbeginscl met cenfundamenteel rnaterieelrechtelijk of procesrechtelijk belang, zoals:de bcoordcling van de vervulling van de wettelUke toekefllûngsvoorwaarden voar sociale uitkeringen waarmee ecn openbare dienst is belast (nrs.10-11); de uitzonderlijke gevallcn waarin de rechler ambtshalve van een geding kennisneemt en de mogelijkheid om -weliswaar na een voorafgaande procedure -op eigen initiatief het jàillissement uit te spreken (nr.14); de mogelijkhcid om diverse maatregelen inzake bewijslevering te bevelen, bedoeld om de ware toedraeht van de feiten te aehterhalen (nr.20); de bevoegdheid om, in het algemeen belang, l.w.het vcrzekeren van de naleving en de doelmatighcid van zijn beslissing, autonoom het bedrag van de dwallgsom te bepalen (nr.25); het recht om zelf te oordelen of, bij toepassing van artikcl J072bis Ger.W., wegens tergend of roekeloos hoger beroep, ecn geldboete moet worden uitgesproken, ais sanetie o.m. van het onrechtmatig beroep op het geree"t aIs openbare dienst (nr.31); de bevoegdheid van het Hof van Cassalie am de juiste O/Jlvang van de cassafie -en daarrnee het eigenlijkc 'yoorwerp' van het cassatiegeding :definitief te bepalen (ors.36-38), waarmec kennelijk beoogd wordt aile onwettelijke beslissingen te vernictigen en, in hepaalde gevallen, ook het recht van verdediging van de verweerder in cassatie te vrijwaren.Dit overzicht toont dan ook aan dat de bepaling van het 'voorwerp' van het geding bij de aanvang ervan athangt van de l'artijell, maar gaandcweg in aanzicnlijke mate mede door de inbrcng, de initiatieven en de uitspraak van de rechter wordt beïnvloed, zonder dat deze mag raken aan de 'oorzaak' van de vordering.De draagwijdte van dit rechtsbegrip komt evenwel aan bod in een andere bijdrage ... l 1 \ 1 1 !M. FLAMÉE, DE SLINGHR -Het ver\\'cer vall de duive!Overwegingen over vrijheid cn delerminislllc LA CAUSEfaits la ou les normes juridiques adéquates: "Da mihi factum, dabo tt'hi jus".Ce rôle principal du magistrat est limité par le principe dispositif: le juge doit respecter les limites de la demande ou de la défense ( ... )".La cause de la demande est une de ces limites.En tant qu'élément de délimitation du rôle respectif du juge et des parties dans le procès civil', elle constitue un des concepts les plus délicats à définir en droit judiciaire plivë en raison de son caractère 'fluctuant ct protéiforme''.La cause est en effet 'un concept très malléable à consonance métaphysique qui échappe à toute certitude", 'une construction essentiellement doctrinale livrée à l'interprète qui a facilement tendance à introduire son propre vocabulaire pour mieux justifier ses conceptions personnelles sur l'office du juge,(i.Comme le relève H. MOTULSKY, au début de sa remarquable étude consacrée à la cause de la demande, 'c'est à propos des rapports de l'office du juge avec le principe dit dispositif et avec son corollaire, l'exigence de la neutralité du juge, que la querelle autour de la notion de cause de la demande a pris une acuité particulière".Le principe dispositif, principe directeur de l'office du juge ct des parties dans le procès civil, fait en effet obstacle à ce que le juge modifie d'office la cause de la demande 9 1. A. FElTWEIS, Manuel de procédure dlllÏe, 2 e éd., Ed.Fae.Droit de Liège, 1987, p. 21. 2. Cc rôle attribué au concept de 'cause de la demande' a pmfois été critiqué par certains auteurs considérant qu'il s'agit d'une confusion cntrc dcux choses différentes: la cause de la demande, d'une part, et le rôle respectif du juge et des parties dans le procès civil, d'autre part.V. J.
Language: French
Subfield: Law
Open Access status: green
OpenAlex ID: W1856070002
FWCI: 7.914
Cites:
Cited by: 2
Related to: 10