Year: 1981
Type: article
Abstract: HET MINAHASA-OF MANADO-MALEISHet Minahasa-of Manado-Maleis (wat wij verder het Manado-Maleis zullen noemen) is een'van de weinig beschreven talen in de Minahasa, om welke reden het dan ook minder bekend is.In zijn Critical Survey of Studies on Malay and Bahasa Indonesia zegt Teeuw (1961: 48), dat het beetje dat over het Manado-Maleis gesohreven is de indruk geeft dat de vorm van deze taal dichter staat tot het (officiele) Maleis dan tot zijn Ambonse variant.Deze conclusie trekt hij naar aanleiding van de teksten in L. Mangindaan (1873: 373-7) en van Menopo (de Glercq 1870: 538).Hieraan kunnen wij nog toevoegen de teksten in E. G. Godee Molsbergen (1928: 197-9) en F. S. A. de Glercq (TBG 1870: 538), terwijl ik verder nog noem 2 teksten die zijn opgenomen in N. Graafland (1868), namelijk: (I) Permulaan Hikajet Distrikt Manado itu (385-7) en (II) Hikajet bagimana awrang Babontehu sudah meninggalkan Puloh Babontehu (390-1).Deze teksten zijn geschreven "door eenen beschaafden Manadorees", een Minahasser uit Manado dus.Graafland zegt hiervan dat "het is het Maleisch zooals het aan het strand ... sedert eeuwen bestaat" (Graafland 1868: 384).Voorts noemen wij de Maleise woordenlijsten in de Minahasisch-Maleische woordenlijst (HS.590), de Maleisch-Kakas-Langoewan woordenlijst (HS.592) en de Maleiseh-Alfoersche woordenlijst (HS.593) van de handschriften van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land-F.S. WATUSEKE, laatstelijk docent hoger onderwijs te Manado, is wetenschappelijk vooral georienteerd op bestudering van de regionale taal, geschiedenis en zeden en gewoonten van de Minahasa.Zijn voornaamste publikaties op dit gebied zijn: 'Sumbangan landjutan tentang Bahasa Tondano', Bahasa dan Budaja V.6, 1957, en 'Linguistic Research in the Minahasa', te verschijnen in PL.Het adres van de heer Watuseke is: "Manguni Makasiuw", Jalan Supratman (Rike) 29, Manado, Indonesia.MW.W. B. WATUSEKE-POLITTON is voorzitster van de Yayasan Universitas Pinaesaan.en Volkenkunde te Leiden.Eerstgenoemde lijst is opgesteld door J. P. H. Sumampouw te Kema, de tweede door D. J. S. Inkiriwang (1844), beide Minahassers.Dit Maleis was de-officiele Maleise taal die door de V.O.C., later de Nederlandse Regering, tot na 1850 in zijn correspondentie of in contracten met de hoofden in Noord-Sulawe.sien de Noord-Molukken werd gebruikt (Noord-Sulawesi heeft vanaf de 17e eeuw tot in het begin van de 19e eeuw onder de Gouverneur van Ternate gestaan).In dezelfde taal werd ook het Christendom in de Minahasa en omstreken verkondigd, en deze taal werd door de zendelingen geprefereerd boven de Minahasische streektalen.Bij het openen van zendingsscholen werd dit Maleis ook de voertaal.Deze is daardoor niet alleen de taal van het gouvernement, maar ook van kerk en school geworden en gebleven; de overgang naar de officiele Bahasa Indonesia werd hierdoor vergemakkelijkt.N. Graafland (zendeling en tevens directeur van de Zendings-Kweekschool de eerste 3 jar en te Sonder en daarna te Tanawangko (1849-1883)) en zijn zwager, J. G. F. Riedel (controleur in de Minahasa van 1857-1864), hebben schoolboekjes voor de zendingsscholen in de Minahasa geschreven in deze taal -een taal die in vergelijking met het Sumatra-Maleis een minder vlotte stijl heeft.In 1890 verscheen nog een aardrijkskundig boekje over de Minahasa van de hand van Graafland, hoewel het gouvernement in die tijd reeds het standaard-Maleis van Sumatra gebruikte (vergelijk Haga 1931: 292-3; Adatrechtbundel III, 1911: 4
Author: F.S. Watuseke
Language: Dutch
Subfield: Language and Linguistics
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W2016265801
