Year: 2004
Type: report
Study design: Observational Study
Abstract: Overzicht van figuren en tabellen iii Voorwoord vii Deel I: Achtergrond en opzet TIMSS 1. Trends in leerprestaties in exacte vakken 1.1 TIMSS-1995 1.2 TIMSS-1999 1.3 TIMSS-2003 1.4 Nationale onderzoeksvragen TIMSS-2003 1.5 Leeswijzer 2. Deelname Nederland aan TIMSS-2003 2.1 Voorbereidingsfase 2.2 Dataverzameling en -verwerking 2.3 Kenmerken van de onderzoeksgroep Deel II: Rekenen/wiskunde 3. Het beoogde, uitgevoerde en gerealiseerde curriculum voor rekenen 3.1 De TIMSS-toets 3.2 Het gerealiseerde curriculum: prestaties op de TIMSS-toets voor rekenen 3.3 Het beoogde curriculum voor rekenen 3.4 Het uitgevoerde curriculum voor rekenen 3.5 Vergelijking beoogde, uitgevoerde en gerealiseerde curriculum voor rekenen 3.6 Houding tegenover rekenen 3.7 Samenvatting 4. De lespraktijk 4.1 Kenmerken van de rekenlessen 4.2 Kennis en vaardigheden van de leerkracht op gebied van rekenonderwijs 4.3 Samenvatting ii TIMSS-2003 Nederland Deel III: Natuuronderwijs 5. Het beoogde, uitgevoerde en gerealiseerde curriculum voor natuuronderwijs 5.1 De TIMSS-toets 5.2 Het gerealiseerde curriculum: prestaties op de TIMSS-toets voor natuuronderwijs 5.3 Het beoogde curriculum voor natuuronderwijs 5.4 Het uitgevoerde curriculum voor natuuronderwijs 5.5 Vergelijking beoogde, uitgevoerde en gerealiseerde curriculum voor natuuronderwijs 5.6 Houding tegenover natuuronderwijs 5.7 Samenvatting 6. De lespraktijk 6.1 Kenmerken van de lessen natuuronderwijs 6.2 Kennis en vaardigheden van de leerkracht op gebied van natuuronderwijs 6.3 Samenvatting Deel IV: De leeromgeving en conclusies 7. De leeromgeving 7.1 Onderwijsinrichting 7.2 Attitude leerlingen 7.3 Attitude leerkrachten 7.4 Attitude schoolleider 7.5 ICT-infrastructuur 7.6 Samenvatting 8. Conclusies en aanbevelingen 8.1 Overzicht belangrijkste resultaten 8.2 Opzet en uitvoering TIMSS-2003 8.3 Samenvatting en conclusies 8.4 Vervolgonderzoek Geraadpleegde literatuur Bijlagen Bijlage I: Leerstofgebieden rekenen Bijlage II: Leerstofgebieden natuuronderwijs Overzicht van figuren en tabellen Figuren 1.1 Het TIMSS Curriculum Model 3.1 Meerkeuzeopgave.Inhoudelijk domein: getallen.Cognitief domein: concepten gebruiken 3.2 Open opgave.Inhoudelijk domein: meten.Cognitief domein: redeneren 4.1 Gemiddelde scores van de mate waarin de leerkracht zich toegerust voelt om les te geven in rekenen, in gemiddelde scores per inhoudelijk domein 5.1 Meerkeuzeopgave.Inhoudelijk domein: biologie.Cognitief domein: feitenkennis 5.2 Open opgave.Inhoudelijk domein: natuur-en scheikunde.Cognitief domein: redeneren en analyseren 6.1 Gemiddelde scores van de mate waarin de leerkracht zich toegerust voelt om les te geven in natuuronderwijs, in gemiddelde scores per inhoudelijk domein Tabellen 1.1 Overzicht onderzoeksvraag, instrumenten en hoofdstukkenindeling naar curriculumniveau 2.1 Hoofdsteekproef en respons met en zonder reservescholen, naar gemiddeld leerlinggewicht 2.2 Responsoverzicht leerkracht-en schoolvragenlijsten, uitgesplitst naar stratum 2.3 Achtergrondkenmerken van de leerlingen in groep 6 uitgesplitst naar sekse, in percentages 2.4 Achtergrondkenmerken van de leerkrachten van de getoetste groep 6 uitgesplitst naar sekse, in percentages 2.5 Achtergrondkenmerken van de deelnemende scholen, in percentages 3.1 De domeinen en het aantal opgaven per domein van de inhoudelijke en cognitieve dimensie van de TIMSS-toets voor rekenen 3.2 Verdelingen van rekenscores per land, TIMSS-2003 3.3 Trends in gemiddelde rekenscores per land, 1995 -2003 3.4 Verschillen tussen meisjes en jongens in gemiddelde rekenscores per land, TIMSS-2003 3.5 Scores van jongens en meisjes op de rekentoets in gemiddelde toetsscores en standaarddeviatie, gewogen naar leerlinggewicht, naar nationaliteit 3.6 Gemiddelde toetsscores en standard error voor rekenen naar inhoudelijk domein en naar sekse 3.7 Percentage geschikte rekenopgaven van de TIMSS-toets 2003 voor het Nederlandse beoogde curriculum, naar inhoudelijk domein 3.8 Mate waarin de inhoudelijke domeinen voor rekenen dit of het vorig jaar zijn behandeld, in gemiddeld percentage behandeld iv TIMSS-2003 Nederland 3.9 Geschikte rekenopgaven van de TIMSS-toets 2003 voor het Nederlandse uitgevoerde curriculum, uitgedrukt in het percentage opgaven per inhoudelijk domein dat door minimaal 75% van de leerkrachten geschikt is bevonden 3.10 Vergelijking beoogde, uitgevoerde en gerealiseerde curriculum voor rekenen 3.11 Houding leerlingen van groep 6 tegenover rekenen in gemiddelde schaalscores en standaarddeviatie, naar sekse en nationaliteit 4.1 Tijdsbesteding inhoudelijke domeinen aan einde van het schooljaar 2002/2003, in het gemiddelde percentage tijd en standaarddeviatie 4.2 Tijdsbesteding activiteiten tijdens rekenlessen, uitgedrukt in het gemiddelde percentage tijd per les en standaarddeviatie 4.3 Frequentie computergebruik bij rekenactiviteiten, in percentages 4.4 Scholingsgebieden waarin leerkrachten in afgelopen twee jaar (bij)scholing hebben gevolgd voor rekenen, in percentages 5.1 De domeinen en het aantal opgaven per domein van de inhoudelijke en cognitieve dimensie van de TIMSS-toets voor natuuronderwijs 5.2 Verdelingen van scores voor natuuronderwijs per land, TIMSS-2003 5.3 Trends in gemiddelde scores voor natuuronderwijs, 1995 -2003 5.4 Verschillen tussen meisjes en jongens in gemiddelde scores voor natuuronderwijs per land, TIMSS-2003 5.5 Scores van jongens en meisjes op de toets voor natuuronderwijs in gemiddelde toetsscores en standaarddeviatie, gewogen naar leerlinggewicht, naar nationaliteit 5.6 Gemiddelde toetsscores en standard error voor natuuronderwijs naar inhoudelijk domein en naar sekse 5.7 Percentage geschikte opgaven voor natuuronderwijs van de TIMSS-toets 2003 voor het Nederlandse beoogde curriculum, naar inhoudelijk domein 5.8 Mate waarin de inhoudelijke domeinen voor natuuronderwijs dit of het vorig jaar zijn behandeld, in gemiddeld percentage behandeld 5.9 Geschikte opgaven voor natuuronderwijs van de TIMSS-toets 2003 voor het Nederlandse uitgevoerde curriculum, in het percentage opgaven per inhoudelijk domein dat door minimaal 75% van de leerkrachten geschikt is bevonden 5.10 Vergelijking beoogde, uitgevoerde en gerealiseerde curriculum voor natuuronderwijs 5.11 Houding leerlingen van groep 6 tegenover natuuronderwijs, in gemiddelde schaalscores en standaarddeviatie, naar sekse en nationaliteit 6.1 Tijdsbesteding inhoudelijke domeinen natuuronderwijs aan einde van het schooljaar 2002/2003, in het gemiddelde percentage tijd en standaarddeviatie 6.2 Frequentie tijdsbesteding leerlingactiviteiten tijdens een les natuuronderwijs volgens de leerkracht Overzicht van figuren en tabellen v 6.3 Scholingsgebieden waarin leerkrachten in afgelopen twee jaar (bij)scholing hebben gevolgd voor natuuronderwijs, in percentages 62 7.1 Onderwijsinrichting in groep 6: uniform-klassikaal onderwijs 66 7.2 Onderwijsinrichting in groep 6: leerlinggeoriënteerd onderwijs 66 7.3 Oordeel van de leerlingen over het leerklimaat op hun school, in percentage (helemaal) mee eens 67 7.4 Veiligheid op school, in percentage leerlingen dat in de maand voorafgaande aan de vragenlijstafname een 'onveilige' gebeurtenis heeft meegemaakt, naar sekse 68 7.5 Oordeel van de leerkrachten groep 6 over het werkklimaat op hun school, in gemiddelden en standaarddeviatie 68 7.6 Percentage leerkrachten dat aangeeft dat het genoemde knelpunt in het onderwijs voorkomt, en zo ja, percentage leerkrachten dat deze knelpunten als een grote belemmering ervaart voor de uitvoering van het onderwijs in groep 6 69 7.7 Oordeel van de schoolleiders over het werkklimaat op hun school, in gemiddelden en standaarddeviatie 71 7.8 Probleemgedrag bij leerlingen volgens schoolleiders, in gemiddelde frequentie en standaarddeviatie 72 I De leerstofgebieden per inhoudelijke domein van de TIMSS-toets voor rekenen, die volgens de leerkracht dit schooljaar of vorig schooljaar behandeld zijn, in percentages 89 II De leerstofgebieden per inhoudelijke domein van de TIMSS-toets voor natuuronderwijs, die volgens de leerkracht dit schooljaar of vorig schooljaar behandeld zijn, in percentages 91 vi TIMSS-2003 Nederland Voorwoord Voor u ligt het verslag van het Nederlandse aandeel in de Trends in International Mathematics and Science Study 2003 (TIMSS-2003), voor groep 6 van het basisonderwijs.Naast het basisonderwijs is TIMSS ook uitgevoerd in leerjaar 2 van het voortgezet onderwijs.De resultaten hiervan zijn in een aparte rapportage beschreven (Meelissen & Doornekamp, 2004).TIMSS wordt uitgevoerd onder auspiciën van IEA, de International Association for the Evaluation of Educational Achievement.De IEA is een onafhankelijke internationale organisatie waarin onderzoeksinstituten uit meer dan 50 landen samenwerken in het verrichten van internationaal vergelijkende studies van opbrengsten en contexten van onderwijs.Sinds haar oprichting in 1959 heeft IEA bijna zo'n twintig internationaal vergelijkende studies naar de opbrengst en de context van onderwijs verricht.In 1995 is TIMSS voor het eerst uitgevoerd, in drie populaties.In Nederland waren dat groep 5 en 6 van het basisonderwijs, de eerste twee leerjaren van het voortgezet onderwijs en het laatste jaar van het voortgezet onderwijs (5havo, 6vwo en 2mbo).In 1999 is de meting van 1995 herhaald in het tweede leerjaar van het voortgezet onderwijs.In 2003 zijn data verzameld in groep 6 van het basisonderwijs en leerjaar 2 van het voortgezet onderwijs.TIMSS-2003 is gebaseerd op een herzien curriculumraamwerk.In 2007 is de volgende meting gepland.Het aandeel van Nederland in TIMSS-2003 kon worden gerealiseerd dank zij de medewerking van een groot aantal betrokkenen.De Programma Raad voor het Onderwijsonderzoek (PROO) van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en het Ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschappen hebben het Nederlandse aandeel gesubsidieerd.Ondanks de drukke werkzaamheden van de scholen zijn veel schoolleiders, leerkrachten en leerlingen bereid geweest hun med
Authors: Martina R.M. Meelissen, B.G. Doornekamp
Language: Dutch
Subfield: Applied Mathematics
Field: Mathematics
Domain: Physical Sciences
SDG: Quality education
Open Access status: green
OpenAlex ID: W2125446830