Leksičko-semantička analiza somatizama u frazeologiji savremenog španskog i srpskog jezika: kontrastivni pristup
Year: 2015
Type: dissertation
Abstract: Ovaj rad pripada polju kontrastivnih frazeoloških proučavanja i za svoj opšti cilj ima poređenje frazeoloških sistema španskog i srpskog jezika. Konkretnije vrši se leksička i semantička i, uže, konceptualna analiza somatskih frazeologizama s komponentama glava/cabeza, oko/ojo, ruka/brazo i šaka/mano. Cilj je da se na temelju prikupljene građe sprovede njihova semantička sistematizacija, analiziraju sličnosti i razlike, i ukaže na vrstu međujezičkog odnosa i stepen prevodne ekvivalencije. Korpus na kojem se vrši paraleleni opis sačinjen je od nešto više od 870 somatskih frazeologizama, ekscerpiranih iz opštih i frazeoloških jednojezičnih rečnika. Deskripcija frazeologizama obuhvata i pragmatičke vrednosti, te je njihova upotreba ilustrovana kroz kontekstualizovane primere koji su preuzeti iz odgovarajućih korpusa. U cilju utvrđivanja frazeoloških specifičnosti, podudarnosti i nepodudarnosti, odnosno odgovora na pitanje kako govornici srpskog i španskog jezika u svojoj slici sveta konceptualizuju sadržaje koje njima iskazuju, uspostavljaju se konceptualni tematski blokovi. \nBudući da je tema interdisciplinarnog karaktera, polazi se od teorijsko-metodološkog okvira na kojem se zasniva istraživanje i iznose se najznačajnije teorijske postavke leksikologije i semantike, kontrastivne analize i kognitivne lingvistike, s posebnim osvrtom na frazeologiju i kontrastivnu frazeologiju. Predstavljaju se frazeološke jedinice, njihove osnovne karakteristike i mogućnosti klasifikacije u okvirima španske i srpske lingvistike. U istraživanju su primenjene metode kontrastivne i konceptualne analize, a prevodna ekvivalencija od suštinskog je značaja za rešavanje problema uporedivosti. \nRezultati kontrastivne analize nedvosmisleno ukazuju da lekseme glava/cabeza, oko/ojo, ruka/brazo, šaka/mano zauzimaju važno mesto u leksičkim sistemima srpskog i španskog jezika, da imaju razvijenu simboliku i polisemiju, kao i učestalu upotrebu i frazemotvornu produktivnost. Stoga su validan pokazatelj međujezičkih odnosa njihovih frazeoloških sistema. Upoređivani somatski frazeologizmi pokazuju da metafore nastale na bazi ljudskog tela i iskustva generišu širok spektar razuđenih značenja koja su struktuirana u semantičke skupove. Kod sva tri somatizma utvrđena su tri konceptualno-značenjska bloka (radnje koje čovek vrši, apstraktne pojave koje ga okružuju i karakteristike koje mu se pripisuju), koja se dalje razrađuju prema istom kriterijumu. Potvrđena je univerzalno prisutna antropocentričnost i antropometričnost u somatskoj frazeologiji, kao i bazična semantička, formalna i funkcionalna međujezička korespondencija između frazeoloških sistema ova dva jezika. U manjoj meri uočene su sporadične nepodudarnosti u konceptualizacijama, koje prouzrokuju odsustvo svake značenjske ekvivalencije. Takvi nekomparabilni delovi uslovljeni su kulturološkim specifičnostima i nose idiosinkratičnu informaciju, karakterističnu za određenu govornu zajednicu.
Author: Aneta Trivić
Language: Serbian
Subfield: Language and Linguistics
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W2736884233