Wywrotowe obietnice. Rec.: "Teorie wywrotowe. Antologia przekładów", red. nauk. Agnieszka Gajewska, Poznań 2012
Year: 2016
Type: book-review
Abstract: z a r, Tomasz S i k o r a, Małgorzata W e s o ł o w s k a. poznań 2012.Wydawnictwo poznańskie, ss.820.Faktem jest, iż najnowsze zwroty teoretyczne coraz intensywniej wkraczają w obszary dotkniętej kryzysem humanistyki, co oznacza, że wytyczone przez nią ramy wymagają przeformułowań oraz rewizji skostniałych już pojęć i hermetycznych koncepcji.Ten burzliwy proces konceptualnych przemian wymierzony zostaje również w akademię, coraz bardziej przekształcającą się w neoliberalną "instytucję pragmatyczną" 1 , ukierunkowaną na instrumentalną edukację interdyscyplinarną, której celem jest raczej kształcenie zawodowe aniżeli pogłębianie refleksji i kształtowanie wrażliwości.Wzmożona proliferacja dyskursów, z jaką mamy współcześnie do czynienia, wynika bowiem z potrzeby wypracowania nie tylko innych strategii lekturowych, lecz również nowych podejść metodologicznych, które umożliwiłyby wyjście poza praktyki nauczania hermetycznych i mainstreamowych teorii trwale usadowionych we współczesnej akademii.zarzewiem rozwijających się obecnie nurtów, dokonujących krytycznych analiz i podważających oświeceniowy (w domyśle -zachodni, antropo-i męskocentryczny) status kartezjańskiego podmiotu oraz jego możliwości poznania, staje się myśl feministyczna.co prawda, perspektywa ta pozwoliła na wyłonienie się takich dyscyplin, jak gender, queer i transgender studies, studia postkolonialne, studia nad męskościami, ekokrytyka, tzw.dyskursy przetrwania, czyli studia nad nie/pełnosprawnością (disability studies, fat studies), studia nad zwierzętami i roślinami oraz wszelkie inne dyskursy mniejszościowe, lecz w obecnej sytuacji sama domaga się krytycznej analizy.nie chodzi jednakże o zerwanie z tradycją -bynajmniej nie mamy do czynienia z lekceważeniem dorobku wcześniejszych teorii -ale o próbę tworzenia narracji odmiennych od tych dominujących -po to, by pokazywać między nimi punkty sporne i punkty styczne.W duchu takiej postawy badawczej utrzymane jest pytanie, jakie stawia współczesna filozofka i feministka różnicy Rosi Braidotti, zastanawiając się, jak pogodzić perspektywę antyhumanistyczną z tradycją humanistyczną w momencie, w którym "przemieszczenie antropocentryzmu oraz rozbicie hierarchii między gatunkami sprawia, że kategoria człowieka traci umocowanie i oparcie, co z kolei pozbawia nauki humanistyczne tak potrzebnych im podstaw epistemologicznych" 2 ?próbą odpowiedzi na tak postawione pytanie staje się nowo wydany wybór przekładów, zredagowany przez poznańską badaczkę Agnieszkę gajewską.Wśród opublikowanych do tej pory w polsce antologii Teorie wywrotowe zajmują miejsce szczególne, jest to bowiem pierwszy zestaw tekstów poświęconych różnorodnym teoriom postfeministycznym.co więcej, jak podkreśla we wstępie do wydanej antologii redaktorka tomu, całość stanowi efekt zaangażowania i wysiłku tłumaczy i tłumaczek, mających istotny wpływ na ostateczny kształt i układ książki: "Wspólna praca oznaczała dla nas wieloetapowe konsultacje i wzajemne uzupełnienia, a to wiąże się z myśleniem o akademii jako 1 zapożyczam określenie, jakie użyte zostało w rozmowie K. S z c z u k i z M. janion.
Source: Pamiętnik Literacki
Author: Katarzyna Szopa
Language: Polish
Subfield: Literature and Literary Theory
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
SDG: Quality education
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W2951997453
