Work

Artykuł Theodora Westrina o oblężeniu Jasnej Góry przez wojska Karola X Gustawa w 1655 roku, opublikowany w Szwecji w 1904 roku

Year: 2019
Type: article
Abstract: Prezentowany tu tekst 1 ukazał się w 1904 roku w "Historisk Tidskrift", którego tytuł przełożyć można po prostu jako "Czasopismo Historyczne".Jest to jeden z ważniejszych szwedzkich periodyków poświęconych historii ogólnej i dziejom ekonomii.Wychodzi nieprzerwanie od 1881 roku do dziś i, również nieprzerwanie, jest redagowany i wydawany przez Szwedzkie Towarzystwo Historyczne, które założono rok wcześniej.Autor publikowanej tu rozprawy, Theodor Westrin (1850-1928), był szwedzkim historykiem i wydawcą.W 1875 obronił doktorat na temat rewolucji angielskiej 1688 roku, a następnie został zatrudniony w Archiwum Królewskim, gdzie funkcjonował przez wiele lat.Współtworzył i współwydawał znaną szwedzką encyklopedię Nordisk familjebok.Napisał liczne prace o tematyce historycznej.Znany z dobrego i ciętego pióra, był członkiem Szwedzkiej Akademii Sztuk Pięknych -odpowiednika Szwedzkiej Akademii Nauk, powołanego do badań z zakresu humanistyki 2 .Tekst Westrina nie jest elementem walki na polityki historyczne.Przed powstaniem tej pracy szwedzka legenda oblężenia Jasnej Góry nie istniała (później oczywiście także nie), samą zaś rozprawę postrzegać należy jako próbę przywrócenia elementarnej równowagi między faktami a mitami.Można sądzić, że konieczność podjęcia tej próby pojawiła się wraz ze wzrastającą światową sławą Henryka Sienkiewicza oraz z przyznaniem mu Literackiej Nagrody Nobla.Warto zauważyć, iż stało się to rok po ukazaniu się tekstu Westrina, w 1905.W tymże roku wyszła nadbitka, zapewne także w związku z owym wyróżnieniem.Literackie 1 Tytuł oryginału brzmi: Om Częstochowa klosters belägring af Karl X Gustafs trupper 1655 ("Historisk Tidskrift" át.24ñ 1904).Tekst ten był podstawą niniejszego przekładu.Rok później, w 1905, ukazała się w Sztokholmie nadbitka wraz z uzupełnieniem.Wersja z 1904 r. obejmuje dodatkowo dwie reprodukcje rycin pochodzące z Nowej Gigantomachii A. Kordeckiego (zob. A. K o r d e c k i, Pamiętnik oblężenia Częstochowy 1655 r.Przeł.J. Ł e p k o w s k i. Red.J. M a j d e c k i. Częstochowa 1991; pierwsza przedstawia klasztor jasnogórski, druga zaś "ikonę jasnogórską według legendy namalowaną przez Łukasza Ewangelistę i przechowywaną w klasztorze częstochowskim" áibidem, s. 302ñ), oryginał znajdującego się w Archiwum Królewskim listu przeora do generała B. Müllera oraz kopię tego listu z Nowej Gigantomachii (autograf Kordeckiego odbity z listu tegoż do Karola X Gustawa na podstawie oryginału przechowywanego w AK).Oba listy załączono w łacińskim oryginale.2 Zob.H. H o f b e r g, Svenskt biografiskt handlexikon.Red.
Language: Polish
Subfield: History
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W3083349485
FWCI:
Cites:
Cited by:
Related to: 9