Work

Geologie van informatieland: Een Houtskoolschets van het informatielandschap

Year: 2009
Type: report
Abstract: Samenvatting 1 Inleiding 1.1 Vraagstelling 1.2 Opzet 1.2.1 De Houtskoolschets 1.2.2Verdieping met twee cases 2 Een eerste schets van het informatielandschap met Zorggegevens.nl2.1 Gegevensleveranciers 2.2 Kanttekening bij de inventarisatie 2.2.1 Interpretatie voorzieningenniveau 2.3 SamenvattingDe houtskoolschets van het informatielandschap is bedoeld om de informatiestromen op terrein van de volksgezondheid en zorg in kaart te brengen.Het gaat daarbij om een eerste ruwe schets.Bekend is dat er veel informatie wordt geregistreerd, bewerkt en/of doorgeleverd en regelmatig wordt geklaagd over een hoge administratieve lastendruk.Aan de andere kant zijn er ook witte vlekken in de informatievoorziening.De Houtskoolschets is een eerste aanzet om inzicht te krijgen in de informatiestromen.Dit gebeurt stapsgewijs aan de hand van twee geselecteerde cases, te weten Apotheken en Verpleging & Verzorging.Er is voor gekozen om de schets te beginnen bij de 'zorgaanbieder' die registreert en vervolgens is gekeken welke weg de geregistreerde gegevens afleggen.De eerste schets is gemaakt op basis van de informatie die in Zorggegevens.nl is opgenomen.Dit geeft al een gecompliceerd maar nog geen volledig beeld.Deze schets is aangevuld op basis van een nadere search op internet en in de literatuur.Sommige stromen blijken niet te bestaan, terwijl andere relevante stromen nog ontbreken.Deze stappen resulteren in enkele stroomdiagrammen die de complexiteit van het informatielandschap in de zorg illustreren.De schetsen zijn echter niet gevalideerd en compleet en informatie uit Zorggegevens.nl is niet altijd helemaal juist.Het is ook nog onduidelijk wat de inhoud van de verschillende informatiestromen is.Wel is duidelijk dat de complexiteit hier en daar wel wat gestroomlijnd kan worden.De ervaren lastendruk bij de zorgaanbieders heeft vooral te maken met de administratieve informatiestromen naar zorgverzekeraars en zorgkantoren.De stroomdiagrammen zijn vervolgens besproken in interviews met deskundigen uit de betreffende sectoren.In de gesprekken komt een veel meer genuanceerd beeld naar voren over de informatiestromen.Zo blijkt er erg veel variatie te zijn in de omvang van de informatiestromen, waarbij er maar enkele echt grote informatiestromen zijn.In de dagelijkse realiteit hebben apothekers en AWBZinstellingen te maken met een aanzienlijk minder omvangrijk spectrum van registraties dan opgenomen in Zorggegevens.nl.Ook zien we dat er in het informatielandschap ontwikkeling gaande zijn (bij AWBZ) die een aanzienlijke vereenvoudiging van de informatiestromen met zich meebrengt.De informatie uit de interviews blijkt uitermate relevant voor de interpretatie van de stroomdiagrammen. Een eerste schets van het informatielandschap met Zorggegevens.nlIn dit hoofdstuk is getracht om in kaart te brengen wie de gegevensleveranciers zijn van de registraties die op peildatum 12 juli 2007 in de Zorggegevens.nldatabasestonden.Bij de verkenning is gebruik gemaakt van de registraties met de statussen 'definitief en publiceren'.Voor deze registraties is gekozen omdat deze al zijn gecontroleerd door de registratiehouders. GegevensleveranciersOp de peildatum zijn 125 registraties opgenomen op Zorggegevens.nl.Aan de houders van die registraties is onder meer gevraagd om aan te geven wie de registratie invult.Vaak is deze vraag gelezen als van wie ze de gegevens (die terug te vinden zijn in de registratie) hebben gekregen.Dankzij deze vraag is het mogelijk om in grote lijnen in kaart te brengen wie de gegevensleveranciers zijn van de registraties (zie figuur 3).Figuur 3: Respondenten/bronnen van registraties in Zorggegevens.nl,12-07-2007.Uit figuur 3 blijkt dat 61 registraties behoren tot de categorie anders.Na deze categorie vormen burgers -met 18 registraties -de grootste bron voor de registraties.Voor 12 registraties wordt geput uit gegevens van behandelend specialisten.De categorie ziekenhuizen telt 9 registraties.In totaal zeven registraties behoren tot de categorie huisartsen, 6 tot de categorie patiënten/ cliënten en hetzelfde aantal tot de categorie gemeenten, 4 tot de categorie GGZinstellingen en 2 tot de categorie consumenten. Achtergrond geneesmiddelenvoorzieningApotheken maken deel uit van de cure-sector.De cure-sector kent meerdere beleidsterreinen, te weten: curatieve zorg, geneesmiddelen, medische (bio)technologie, transfusie en transplantatiegeneeskunde (Boerakker et al., 2005).Aangezien we hier alleen geïnteresseerd zijn in apotheken lichten we het beleidsterrein 'geneesmiddelen' hieronder verder uit. Wat is geneesmiddelenvoorziening?De term geneesmiddelenvoorziening omvat zowel de ontwikkeling en productie van geneesmiddelen als ook het voorschrijven, afleveren en gebruik er van.Er wordt daarbij onderscheid gemaakt in type medicijn: geneesmiddelen op recept en zelfzorgmiddelen (Boerakker et al., 2005).Huisartsen, tandartsen, medisch specialisten en verloskundigen zijn de enige die geneesmiddelen mogen voorschrijven.De aflevering van geneesmiddelen op recept is echter in handen van apotheken.Er zijn verschillende soorten apotheken, te weten: instellingsapotheken, openbare apotheken en apotheekhoudende huisartsen.Ziekenhuisapotheken, openbare apotheken en apotheekhoudende huisartsen kunnen geneesmiddelen zowel intra-als extramuraal leveren.Er zijn ook geneesmiddelen waarvoor geen recept nodig is, de zogenaamde zelfzorgmiddelen.Apotheken, drogisten en bijzondere vergunninghouders kunnen geneesmiddelen verkopen waarvoor geen recept nodig is (Boerakker et al., 2005).De brancherapporten (http://www.brancherapporten.minvws.nl)geven onderstaande (cijfermatige) informatie over het aanbod op het terrein van de geneesmiddelenvoorziening (Boerakker et al., 2005). Aantal voorzieningenGeneesmiddelen op recept worden verstrekt door (ziekenhuis)apotheken en in dunbevolkte gebieden door apotheekhoudende huisartsen.Zelfzorgmiddelen door apotheken en drogisterijen met een erkenning of vergunning.Onder 'drogisterijen en drogisterijafdelingen' verstaan we drogisterijen met volledige erkenning voor alle geneesmiddelen en drogisterijen met een beperkte vergunning (bron: Neprofarm).Tabel 1 laat het aantal apotheken in Nederland zien.In 2006 waren er in Nederland 1732 apotheken, 586 apotheekhoudende huisartsen en 86 ziekenhuisapotheken.
Language: Dutch
Open Access status: green
OpenAlex ID: W320990939
Cites:
Cited by: 1
Related to: 10