Work

Bâtınî Düşünceyi Yansıtması Açısından Ebû Temmâm’ın Bâbü’ş-Şeyṭân Min Kitabi’ş-Şecere Adlı Eserinin Tahlili

Year: 2023
Type: article
Abstract: Bâbü’ş-Şeyṭân, İsmâiliyye mezhebine mensup Ebû Temmâm’ın Kitabüş-Şecere adlı eserinin bir bölümüdür. Kitabüş-Şecere’de cinler, şeytanlar, iblisler ve insanlar gibi çeşitli varlık türlerini inceleyen Ebû Temmâm, Bâbü’ş-Şeyṭân’da ise İslam mezheplerine yer vermektedir. Müellifin mezhebî kimliği, eserini diğer makâlât eserlerinden farklı kılmaktadır. Zira İsmâilî müelliflerce kaleme alınmış iki eserden biri olan Bâbü’ş-Şeyṭân’da pek çok bâtınî öge ile karşılaşmak mümkündür. Ayrıca eser kendisine has tasnif sistemiyle de diğer makâlât eserlerinden ayrılmaktadır. Eserde İslam mezhepleri yetmiş üç fırka hadisine göre tasnif edilmiştir. Amelleri imandan sayanlar, amelleri imandan saymayanlar ve imâmetin Hz. Ali’nin hakkı olduğunu düşünenler olmak üzere üç ana başlık altında fırkaları tasnif eden Ebû Temmâm, her başlık altında yirmi dört fırkaya yer vermiştir. Yetmiş üçüncü fırka ise Ebû Temmâm’ın Ehl-i Bâṭın olarak nitelediği kendi fırkasıdır. Bu makalemizde amaç, Bâbü’ş-Şeyṭân’ın başta tasnif sistemi ve bâtınî unsurların kullanımı olmak üzere diğer makâlât eserlerinden ayrılan özelliklerini tespit etmek olacaktır.
Institution: Fırat University
Language: Turkish
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W4382394937
FWCI: 1.304
Cites: 3
Cited by: 2
Related to: 10