Düşüşe Yazgılı Yükseliş: Psikomitoloji Çerçevesinde Halit Ziya Uşaklıgil’in Mai
Year: 2024
Type: article
Abstract: Bu makalede; modern Türk romanının önemli isimlerinden biri olan Halit ZiyaUşaklıgil’in Mai ve Siyah adlı eserini psikomitoloji kavramı çerçevesinde inceledik. Bu bağlamda, birçok araştırmacı tarafından Halit Ziya Uşaklıgil’in “en önemlieserlerinden biri” olarak vasıflandırılan Mai ve Siyah’ın psikomitolojik açıdan değerlendirilmesiyle hem yazarın hem de yazarın inşa ettiği karakterlerin bilincininaçığa çıkarılabileceğini; yazarın alt metinde vermek istediklerinin ve karakterlerinderinlemesine anlaşılabileceğini göstermeyi amaçladık. Söz konusu süreçte iseİkaros kompleksini esas aldık ve metin merkezli bir inceleme gerçekleştirdik. Bahsedilen amacın gerçekleştirilmesinde psikomitoloji kavramı işlevsel bir önem arzetmektedir. Mitoloji ve psikolojinin birleşiminden oluşan psikomitoloji; mitolojiköykü, masal veya hikâyelerin psikodinamik açıdan yorumlanmasını içermektedir.Bununla birlikte psikomitoloji; mitolojik hikâyelerin, sembollerin ve şekillerin insan psikolojisi üzerindeki etkilerini, yansımalarını incelemektedir. Psikomitolojinin, kurgusal dünyadaki kişilerin bilinçlerinin incelenmesi açısından önemli bir değere sahip olduğu görülmektedir. Bu makalede, Ahmet Cemil’in babasının ölümünün; çocukluk döneminden sonra özerk bir birey olarak kendi kanatlarıyla uçmaçabasının; şöhretli bir şair olma, sevdiği kişiyle kavuşma gibi tutkularıyla “hayatınfevkine” çıkarak yükselme arzusunun; hayatın gerçekleri ve toplumsal kurallar neticesinde trajik bir şekilde “tepetaklak” düşüşünün; birer birer bütün sahip olduklarını yitirmesinin ve metaforik ölümünün İkaros kompleksiyle uyumlu olduğunubulguladık. Böylelikle Mai ve Siyah romanının derin yapıda İkaros kompleksiylepsikomitolojik açıdan anlamlı bir ilişki içinde olduğu sonucuna ulaştık. Ayrıca Halit Ziya Uşaklıgil’in, İkaros kompleksinin Stoacı düşünceyle yorumlanmasında olduğu gibi, akılcı düşünerek hayatın yasalarına uygun hareket etmenin gerekliliğinedair bir düşünceyi metnin alt katmanına yerleştirdiğini ortaya koyduk.
Author: Gökhan Tunç
Language: Turkish
Subfield: Literature and Literary Theory
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: gold
Estimated APC paid: $53
OpenAlex ID: W4400833548