Work

In the shadow of the tree : kinship, property, and inheritance among farm families

Year: 1994
Type: dissertation
Abstract: IN ONTWIKKELDE MARKTECONOMIEEN wordt de landbouw hoofdzakelijk beoefend op relatief kleine gezinsbedrijven. Arbeids- en bezitsverhoudingen berusten op verwantschaps- en gezinsbanden. De externe produktieverhoudingen, daarentegen, worden gekenmerkt door nauwe bindingen met markten. Deze tegenstelling vormt het uitgangspunt van een studie, die gericht is op de vraag wat de consequenties hiervan zijn voor het handelen en denken van boerenfamilies. Deze thematiek wordt vanuit een aantal theoretische en empirische invalshoeken belicht.Op de eerste plaats wordt een theoretische verhandeling gewijd aan de verhouding tussen verwantschap en economie. Dit mondt uit in een pleidooi om het gezinsbedrijf te beschouwen als een sociaal-cultureel systeem, waarbinnen actoren vanuit een specifieke culturele achtergrond vorm geven aan hun sociale verhoudingen en handelen. De politiek-economische context is slechts van invloed in combinatie met culturele factoren. Het karakter van op verwantschap gebaseerde produktieverhoudingen wordt voorts geanalyseerd via verervingspatronen. Transacties binnen de groep van verwanten worden hoofdzakelijk gestructureerd door het lokale statussysteem en verwantschapsopvattingen. Centraal staat de vraag in hoeverre deze traditionele noties veranderen onder druk van commercialisering en modernisering.Aan het eind van de negentiende eeuw werd in Nederland veel aandacht besteed aan de vererving van grondbezit. Men verwachtte destijds dat het erfrecht op den duur tot de ondergang van de boerenstand zou leiden. Voor het eerst werd toen gewezen op de weerbarstigheid van lokale gewoonten, die ondanks een uniforme wetgeving en toenemende commercialisering niet van wijken wisten. Vooral de lokale gewoonten in het Oosten van Nederland stonden in de belangstelling. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde de aard van het debat rondom de generatiewisseling. Meer aandacht ging uit naar de economische levensvatbaarheid, terwijl de rol van familie en verwantschapsrelaties uit het oog werd verloren. Dit gegeven wordt onderzocht aan de hand van een analyse van het politieke en sociologische discours over het gezinsbedrijf.Het laatste gedeelte van dit proefschrift, bevat een analyse van verervingspatronen in een Twentse boerengemeenschap. Aan de hand van archiefbronnen en veldwerk wordt getracht de verandering over een lange tijdsduur in kaart te brengen. Er blijkt sprake te zijn van een hoge mate van continuïteit. De grondprincipes van de vererving van het boerenbedrijf verschilden aan het eind van de jaren tachtig maar weinig van die in het midden van de negentiende eeuw. Dit blijkt onder andere uit het feit dat de ongedeelde hoeve nog steeds centraal staat. De vraag in hoeverre deze gang van zaken door de niet-opvolgende kinderen bezwaarlijk wordt gevonden, leidt tot een verhandeling over het contextuele karakter van familie- transacties. Gelijkheid en ongelijkheid kunnen niet begrepen worden met gangbare economische begrippen, maar moeten gekoppeld worden aan een lokaal waarden-systeem, waarin materiële- en niet materiële zaken op een ingenieuze wijze tegen elkaar worden afgewogen.
Author: H. de Haan
Language: English
Subfield: Soil Science
Open Access status: green
OpenAlex ID: W4403548872
Cites:
Cited by: 55
Related to: 10