Year: 2024
Type: article
Abstract: Tarih boyunca kadınların eğitim faaliyetlerinde yer alıp almaması ve toplum içerisinde nasıl konumlandırıldığı sosyal statülerine bağlı olarak değişiklik göstermiştir. İslam dini gelmeden önce kadınların toplumda değersiz kabul edildiği, sosyal ve eğitsel haklarından mahrum bırakıldığı bilinmektedir. Kadınla erkek arasında herhangi bir ayrım yapmayan ve toplumda kadınlara dönük olumsuz bakışın kırılmasını sağlayan İslam, eğitimi hem kadına hem erkeğe farz kılmıştır. Bu çalışmanın amacı, İslamiyet’in gelişinden Cumhuriyet Dönemi’ne kadar geçen süreçte kadının toplumdaki yerini, bu süreçlerde kadınlara yönelik tutumlarda olumlu veya olumsuz ne tür gelişmeler yaşandığını ve kadınların eğitim faaliyetlerine katılım düzeylerini tespit etmektir. Bunun yanı sıra İslam geleneğinde kadınların eğitimi hususunda meydana gelen olumsuz tutumların nedenlerini ortaya koymak da araştırmanın diğer bir amacıdır. Çalışmada ilk dönem eğitim faaliyetlerinden Cumhuriyet’in ilanına kadar olan dönemler incelenmiş, Cumhuriyet Dönemine yer verilmemiştir. Çalışma sırasında özellikle İslam tarihinde kadının eğitim faaliyetlerini ve sosyal hayattaki yeri ele alan kaynaklar taranmış, konuyla ilgili ayetler ve Hadis-i Şerifler incelenmiş, çalışmaya konu olan dönemin edebi eserleri gözden geçirilmiştir. Sonuç olarak kadının eğitimdeki ve toplumdaki yerinin dinamik bir süreç izlediği görülmüştür. Asr-ı Saadet döneminde İslami anlayışla beraber kadının toplumdaki olumsuz imajı son bulmuş, Kur’an’ın kadın ile erkeği eşit olarak muhatap almasının sünnet ile desteklenmesiyle kadının toplumsal rolü yeniden inşa edilmiştir. Ancak Kur’an ve sünnet eksenli bu anlayışın tarihsel seyir içinde her zaman devam etmediği, bazı dönemler toplumsal geleneklere bağlı olarak, bazı dönemlerde de İslami esasların yanlış anlaşılması ve uygulanması neticesinde kadınların sosyal hayatın dışına itildiği ve eğitim faaliyetlerinden uzaklaştırıldığı tespit edilmiştir.
Authors: Davud Işıkdoğan, Nursena Demirkol
Institution: Dicle University
Language: Turkish
Topic: Islamic Studies and History
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W4405800829