Türk örgütlerinde kırık camlar: VUCA ortamının ahlaki çözülme yolu ile üretkenlik karşıtı iş davranışlarına etkisi
Year: 2025
Type: article
Study design: Observational Study
Abstract: Bu araştırmanın amacı, Kırık Camlar Teorisi çerçevesinde, kamu çalışanlarının VUCA (Oynaklık, Belirsizlik, Karmaşıklık ve Muğlaklık) algılarının üretkenlik karşıtı iş davranışları üzerindeki etkisinde ahlaki çözülmenin aracı rolünü incelemektir. Araştırmaya İstanbul’da görev yapan 438 kamu çalışanı dahil edilmiştir. Veriler, kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modeli (PLS-SEM) ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, VUCA algısının hem ahlaki çözülmeyi hem de üretkenlik karşıtı iş davranışlarını anlamlı düzeyde ve pozitif yönde artırdığını göstermiştir. Ayrıca, artan ahlaki çözülmenin de üretkenlik karşıtı iş davranışlarını anlamlı şekilde artırdığı saptanmıştır. Modelin en önemli bulgusu, ahlaki çözülmenin, VUCA algısının üretkenlik karşıtı iş davranışları üzerindeki etkisinde güçlü ve anlamlı bir aracı role sahip olduğudur. Bu bulgu, VUCA gibi belirsiz ve çalkantılı bir çevrenin, çalışanları doğrudan yıkıcı eylemlere yöneltmekten ziyade, öncelikle onların ahlaki öz-denetim mekanizmalarını zayıflatarak üretkenlik karşıtı iş davranışlarının ortaya çıkmasına zemin hazırladığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak bu araştırma, Kırık Camlar Teorisini örgütsel bağlama taşıyarak, VUCA ortamında artan etik dışı davranışları açıklayan temel bilişsel mekanizmanın ahlaki çözülme olduğunu ampirik olarak kanıtlamış ve literatüre bütüncül bir model sunmuştur.
Source: HOLISTIC ECONOMICS
DOI: 10.55094/hoec.2902
Authors: Ersan Talu, Ali Akdemir
Institution: Istanbul Arel University
Language: Turkish
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W4415917147