Year: 1956
Type: book
Abstract: De Commentaar op de Salasilah van Koetai, welke thans In druk verschijnt, werd door wijlen Dr W. Kern, taalambtenaar op Borneo, voor de oorlog voltooid en door het Koninklijk Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen ter publicatie aangenomen.Door de kort daarop ingetreden oorlogstoestand kon de uitgave niet tot stand komen.Toen het manuscript na de oorlog werd teruggevonden kon helaas de auteur aan de publicatie van zijn werk zijn zorgen niet meer wijden.Verzwakt door de in Japanse krijgsgevangenschap doorstane ontberingen overleed Dr Kern na een korte ziekte op 8 Juni 1946 te Bandjermasin, zijn oude standplaats, waarheen hij zich had begeven, teneinde naast hem opgedragen ambtelijk werk, naspeuringen te doen naar zijn vroegere verzamelingen en met inspanning van alle krachten te trachten het vele, dat verloren ging, zoveel mogelijk te herstellen.Toen in Indonesië de omstandigheden voor publicatie niet gunstig bleken te zijn, besloot het Bestuur van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land-en Volkenkunde de uitgave van het werk, dat een schat van gegevens op taalkundig en ethnografisch gebied bevat, op zich te nemen.Het Bestuur wil hiermede tevens de nagedachtenis eren van de jong gestorven geleerde, die in de weinige jaren welke het hem gegeven is geweest arbeid te velde te verrichten, op nieuwe terreinen, welke hij heeft aangeboord, zulk belangrijk materiaal heeft verzameld.Het werk is samengesteld als een doorlopende commentaar op de door Dr C. A. Mees uitgegeven tekst der Salasilah, welke werd gepubliceerd in zijn in 1935 te Leiden verdedigd proefschrift "De kroniek van Koetai", waarvan nog exemplaren te verkrijgen zijn bij de N.V. Uitgeverij vjh C. A. Mees te Santpoort.Komen uiteraard Dr Kern's aantekeningen eerst ten volle tot hun recht bij kennisneming van de tekstuitgave, toch zullen ook degenen, die niet over de dissertatie van Dr Mees beschikken, deze studie als bron van informatie betreffende de nog zo weinig bekende kustculturen en Maleise dialecten van Borneo met vrucht kunnen raadplegen. V VOORWOORDIn een bespreking van de dissertatie van Dr. C. A. Mees deelde ik mede, dat het in mijn bedoeling lag later een uitvoerige studie over de taal van de in dat werk uitgegeven Kroniek van Koetai en het Koetais Maleis te publiceren (TBG 1937, bI.306).De uitgave van deze commentaar is te beschouwen als een gedeeltelijke tenuitvoerlegging van dat wel wat voorbarig geuite voornemen.Ofschoon toentertijd reeds een commentaar in schetsvorm gereed was en verschillende gegevens over het dialect van Koetai waren verzameld, bleek toch spoedig, dat om het werk beter aan zijn doel te doen beantwoorden twee desiderata niet onvervuld konden blijven, namelijk collatie van het "Sultanshandschrift", indien dit tenminste nog bestond, en een nader onderzoek naar de taal en enkele in de Salasilah vermelde gebruiken te Tenggarong zelve.De toen niet onmiddellijk te voorziene gelegenheid daartoe verschafte mij een ver blij f te Samarinda, van waaruit ik in de tweede helft van 1940 en in Januari 1941 meermalen Tenggarong bezocht.Daar mijn voornaamste werkzaamheden echter op ander terrein lagen, en ook de geschikte bronnen daarvoor niet werden aangetroffen, kon een diepgaande bestudering van het Koetaise dialect geen doorgang vinden, en werd hieraan slechts aandacht besteed, voorzover dat idioom een beter inzicht in de taal der Kroniek kon verschaffen.Onder de velen, zo te Tenggarong als elders, die mij bij het tot stand komen van deze verhandeling op enigerlei wijze behulpzaam zijn geweest, en naar wie allen mijn oprechte dank uitgaat, moge ik hier in de eerste plaats noemen Z.H. den Sultan van Koetai.De door hem voor mijn onderzoek betoonde belangstelling bevorderde de voortgang ervan zeer, evenals de zo gastvrij geboden gelegenheid tot het bijwonen van enkele gedeelten van het in November 1940 gehouden hof-érau.Belangrijke gegevens werden verstrekt door Pangéran Aria Tjokro, Landsgrote van Koetai, wien ik eveneens om zijn gastvrijheid en hulpvaardigheid zeer verplicht ben.De volle last van mijn weetgierigheid kreeg NP Temenggoeng, Petinggi van Kampong Pandji en rechterhand van den opperceremonie-VII meester bij de Tenggarongse hoffeesten, bijna alleen te dragen.Met hem is vrijwel de gehele tekst doorgewerkt en zeer vele gegevens zijn aan hem te danken.Het moet Pangéran Tjokro en hem tot voldoening strekken, dat de sombere voorspelling, nu ruim vijftig jaar geleden door S. W. Tromp uitgesproken, dat er na het overlijden van Pangéran Sjarif Sokmawira niemand meer zou zijn, die over de Kroniek behoorlijke inlichtingen zou kunnen verstrekken, door hen geheel kon worden gelogenstraft.Nis Temenggoeng was het ook, die mij het oudst bekende handschrift der Salasilah leerde kennen, door welks bestudering zo vele door de in andere handschriften overgeleverde tekst geboden moeilijkheden, die anders onopgelost hadden moeten blijven, uit den weg konden worden geruimd.Ik mag niet verzuimen hier ook de naam te noemen van de, wat taalkundige aanleg en inzicht betreft, beste bron voor het Koetais, die ik heb gehad, den heer Joesoef Izzidin bin H. Ishaq te Batavia.Ofschoon deze zoon van Bandjarese ouders alleen in zijn jeugd Koetais had gesproken en reeds vele jaren geleden Tenggarong had verlaten, bleken mij bij het onderzoek ter plaatse de door hem te Batavia verstrekte gegevens in alle hoofdzaken juist te zijn geweest.
Source: BRILL eBooks
Author: W. Kern
Language: Dutch
Subfield: Language and Linguistics
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Keywords: Khotanese literature, Buddhist chronicles, Khotan
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W650717618
