Year: 2025
Type: article
Abstract: II. Dünya Savaşı bittiği, sınırlar yeniden çizildiği, çoğu yeni devletin sömürgeden kurtulup kendi gelişme yolunda ilerlemeye başladığı yıllarda dünya dengeleri ABD ve SSCB olmak üzere iki büyük devletin elinde bulunmaktaydı. Bu devletler etrafında toplanan diğer devletler Kapitalist ve Sosyalist kutupları teşkil etmekteydi. Sovyetler Birliği gibi henüz çok genç olan bir devlet için yeni müttefikler edinmenin önemi büyüktü. Bu yıllarda dış propagandaya devlet düzeyinde önem verilmiş, yurt dışından çok sayıda önemli insanlar Sovyetler ülkesini gezmeye davet edilmiş, özellikle Özbekistan örnek bir Sovyet cumhuriyeti olarak dünya kamuoyunun gözleri önüne sergilenmiştir. Prestijine son derece önem veren Sovyetler, devletin yakın tarihinde kollektifleştirme, basmacılık hareketinin imhası ve baskılardan dolayı Sovyetlerden göç ederek büyük ölçüde Batı’da konum bulan entelektüel muhalefetin hareketlerinden rahatsızdı. Siyaset meydanında boy gösteren Soğuk Savaş belirtileri tam boyutuyla hem Sovyet hem Batı basınına yansımaktaydı. Muhacir aydınlar çeşitli devletlerde neşredilen gazete ve dergileri vasıtasıyla Sovyetlere karşı mücadele göstermekteydiler. İki tarafın da yoğun propaganda kuralı olan basında muhacirlerin karşıt duruşu ve Sovyetlere yöneltilen eleştirilerin yanı sıra Sovyet tarafının yaptığı yasa dışı işlerden de bahsedilmektedir. Aynı zamanda Sovyetler göç eden kendi vatandaşını memlekete geri çekmek için basından yoğun bir biçimde istifade etmekteydiler. Bu makalede Soğuk Savaş yıllarında Sovyetler Birliği ve Batı’nın propaganda aracı olarak basının kullanılma şekli Özbekistan Sovyet Cumhuriyeti ve bu topraklardan göç eden muhacirler örneği aracılığıyla incelenmektedir.
Author: Feruza Shokirova
Institution: Antalya Bilim University
Language: Turkish
Topic: Soviet and Russian History
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7116689331