Work

Lokmadan Muhabbet Sofrasına: Alevi-Bektaşi Mutfak Kültürünün Ritüel ve Kimlik Bağlamında İncelenmesi

Year: 2025
Type: article
Abstract: Mutfak kültürü, yalnızca bireysel tercihlerden ibaret olmayıp, aynı zamanda toplumların tarihsel belleğini, ritüel pratiklerini ve kimlik inşasını yansıtan önemli bir alandır. Anadolu coğrafyası; farklı inançlar, etnik yapılar ve yaşam biçimlerinin tarihsel süreçte iç içe geçtiği, dini ve kültürel çeşitliliğin yoğun biçimde deneyimlendiği bir kültürel mozaik olarak dikkat çekmektedir. Bu kapsamda Eskişehir ilinde yaşayan Alevi bireylerin mutfak kültürünü inanç, ritüel, gelenek ve toplumsal yaşam bağlamında incelemek için katılımcılarla (n:10) yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak veriler toplanmıştır. Çalışma bulguları ile, Alevi mutfak kültürünün yalnızca fiziksel bir beslenme pratiği değil; aynı zamanda dini ritüellerin, manevi değerlerin ve kolektif kimliğin bir yansıması olduğu ortaya koyulmaktadır. Lokma geleneği, cem erkânları, Hızır ve Muharrem oruçları, aşure ritüeli ve kurban paylaşımı gibi uygulamalar, Alevi inanç sisteminin mutfak pratiklerine nasıl yansıdığını somutlaştırmaktadır. Ayrıca, sofra adabı, toplu yemek tüketimi, sade ve helal gıdalara duyulan hassasiyet gibi unsurlar, bu kültürün hem dini hem toplumsal yönlerini şekillendiren belirleyici faktörler arasında yer almaktadır. Elde edilen verilerin sonucunda, Alevi mutfak kültürünün hem korunması gereken kültürel bir miras yapı olduğu hem de toplumsal dayanışmayı güçlendiren bir araç olduğunu ortaya koyulmaktadır.
Language: Turkish
Subfield: Anthropology
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W7117695347
FWCI: 1.886
Cites: 25
Cited by: 1
Related to: 10