Constructive Aspects of Idea of Indigenous Modernity in Imam Khomeini's Political Thought System
Year: 2025
Type: article
Abstract: مقاله حاضر درپی کشف و تحلیل وجوه سازنده «تجدد بومی» در منظومه اندیشه سیاسی امام خمینی و تبیین نحوه خلق و صورت‌بندی این الگو در پیوند با منابع سنت اسلامی است. پرسش محوری این است که اجزای تشکیل‌دهنده ایده تجدد بومی در اندیشه سیاسی امام خمینی کدام‌اند و چگونه در قالب یک هندسه نظریِ منسجم سازمان می‌یابند؟ هدف آن است که نشان داده شود امام خمینی نه صرفاً یک فقیه سنت‌گرا، بلکه نظریه‌پردازی است که با بازخوانی خلاقانه سنت، الگویی بدیل برای نوسازی سیاسی در ایران معاصر ارائه کرده است.مطابق فرضیه پژوهش،امام خمینی با تلفیق سه ساحت معرفتی فقه، فلسفه و عرفان، چارچوبی نو برای تجدد بومی بنیان نهاده است؛ چارچوبی که ازیک‌سو، تقلید صِرف از تجدد غربی را نفی می‌کند و ازسوی‌دیگر، در دام سنت‌گرایی ایستا گرفتار نمی‌شود. در این رویکرد، فقه بستر قانونی و نهادی، فلسفه پشتوانه عقلانی و مصلحت‌محور، و عرفان مبنای مشروعیت معنوی و غایی نظام سیاسی را فراهم می‌آورند. روش تحقیق، مطالعه کتابخانه‌ای و تحلیل مفهومی آثار و بیانات امام خمینی است. داده‌ها با رویکرد تفسیرگرایانه واکاوی شده و در چارچوب نظری «تجدد بومی» سامان یافته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد مؤلفه‌های اصلی تجدد بومی در اندیشه امام خمینی عبارتند از: پیوند دین و سیاست، نفی دوگانه سنت‌گرایی ایستا و مدرنیزاسیون تقلیدی، ضرورت تشکیل حکومت دینی، سیاست‌ورزی اخلاق‌محور، مشارکت مردم در حاکمیت، و توجه به اصل مصلحت در اداره جامعه. این منظومه نظری، الگویی منسجم برای نوسازی سیاسی- تمدنی در ایران معاصر ارائه می‌دهد.
Authors: Ghadrdani, Seyyed Mohammadreza, Davoodi, Ali Asghar, Saeedijavadi, Hamid
Institution: Islamic Azad University, Mashhad
Language: English
Topic: Islamic Studies and History
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W7128314803
FWCI:
Cites:
Cited by:
Related to: