Year: 2021
Type: dissertation
Abstract: Bu araştırmada kişinin duygularını nasıl algıladığına, algıladığı bu duygulara yönelik gerçekliğine ve yaşamak istemediği duygulara ilişkin oluşturduğu baş etme stratejilerine yönelik orta büyüklükte bir teori oluşturulmayı amaçlamıştır. Bu amaca en uygun nitel araştırma yönteminin gömülü teori deseni olduğu düşünülmüş ve araştırmada bu desen kullanılmıştır. Görüşmelerin yapılacağı çalışma grubu, gönüllülük ilkesi göz önünde bulundurularak amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme ve kuramsal örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Çok Boyutlu Yaşantısal Kaçınma Ölçeği-30 ve Kabul ve Kararlılık Eylem Formu II’den uygun puanı olan ve yaş grubu 24-45 arasında değişen görüşmecilerden kuramsal doygunluğa ulaşılıncaya kadar 23 gönüllü katılımcıyla görüşmeler yapılmıştır. Çalışma grubuyla gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelerde araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan Yarı Yapılandırılmış Görüşme Soru Listesi kullanılmıştır. Katılımcılarla yapılan derinlemesine görüşmeler, onayları alındıktan sonra ses kayıt cihazıyla kaydedilmiştir. Ardından ses kayıtları deşifre edilmiştir. Deşifre edilen verilerin çözümlenmesinde ‘MAXQDA 20’ nitel veri analizi bilgisayar programından yararlanılmıştır. Araştırmada verilerin çözümlenmesinde gömülü teorinin sistematik deseni kullanılmıştır. Açık kodlama sürecinin sonucunda 19 kategori ile 47 alt kategori oluşturulmuştur. Eksen kodlama sürecinde araştırmacı çekirdek kategori olarak duygusal kaçınmayı belirlemiş ve bu çekirdek kategori ile bağlantılı nedensel koşullar, stratejiler, sonuçlar bakımından ilişkilendirilmiş dört tema oluşturulmuştur. Bu dört tema ile ilişkilendirilen kategoriler ve alt kategorileri verilere göre uygun görülen yerlere atanarak sonucunda tüm bunları gösteren bir diyagram ile sunulmuştur. Katılımcılarla yapılan görüşmelerin analizleri sonucunda duygusal kaçınma süreçleri duygusal kaçınmanın nedenleri, duygusal kaçınmanın işlevi, duygusal kaçınmanın sonuçları, duygusal kaçınma yöntemleri temaları çerçevesinde açıklanmıştır. Duygusal kaçınma nedenleri temasında incinmekten kaçınma, duygulara yönelik tutumlar, belirsizliğe düşük tolerans, ailenin etkileri ve mizaç kategorileri bulunmaktadır. Duygusal kaçınma yöntemleri temasında duygunun düşüncede yaşanmaya çalışılması, duyguyu paylaşmama, rahatlatıcı davranış yapma, sosyal destek, uzaklaşma ve zihinsel süreci değiştirmeye çalışma kategorileri bulunmaktadır. Duygusal kaçınmanın sonuçları temasında kısır döngü, duygusal sonuçlar, ilişkilere yönelik sonuçlar, davranışsal sonuçlar kategorileri bulunmaktadır. Duygusal kaçınmanın işlevi temasında ise sosyal beğenilirliğin artması, güçlü hissetme, duygu yoğunluğunu azaltma ve güvende hissetme kategorileri bulunmaktadır.
Author: Summermatter, Ayfer
Institution: Marmara University
Language: Turkish
Subfield: Experimental and Cognitive Psychology
Field: Psychology
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7132271540
