Jet Enjeksiyon Yöntemiyle Temel Zeminlerinde Sıvılaşma Riskinin Azaltılması: Saha ve Sayısal Analizler
Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu çalışmada, mevcut bir proje binasının jeoteknik performansı, saha araştırmalarından elde edilen veriler kullanılarak taşıma kapasitesi, oturma ve sıvılaşma potansiyeli açısından değerlendirilmiştir. Tüm analizler, Türk Yapı Deprem Yönetmeliği'ne (TBEC, 2018) uygun olarak yapılmıştır. Temel zemininin hesaplanan nihai taşıma kapasitesi 337 kPa olarak belirlenmiş olup, zeminin yapısal yükleri güvenli bir şekilde taşıdığını göstermektedir. Oturma analizleri, kil tabakaları için 4,21 cm ve kum tabakaları için 3,66 mm değerlerini verirken, toplam oturma 4,576 cm olarak hesaplanmıştır. Tüm oturma değerlerinin izin verilen sınırlar içinde olduğu bulunmuştur. Sondaj verilerine dayalı sıvılaşma analizleri, temel zemininin sismik yükleme altında sıvılaşmaya karşı hassas olduğunu göstermiştir. Bu riski azaltmak için, zemin iyileştirme yöntemi olarak jet enjeksiyonu seçilmiştir. Buna göre, temel zemini çevresinde 13 m ve bina çevresinde 18 m uzunluğunda eğimli ve dikey jet enjeksiyon kolonları tasarlanmıştır. 13 m ve 18 m uzunluğundaki jet grout kolonlarının taşıma kapasiteleri sırasıyla 61,3 ton ve 88,9 ton olarak hesaplanmıştır. Zemin iyileştirmesinden sonra, temel zemininin izin verilen taşıma kapasitesi 448 kPa ve 517 kPa'ya yükselmiştir. İyileştirme sonrası sayısal sıvılaşma analizleri, kritik derinliklerdeki sıvılaşma riskinin etkili bir şekilde ortadan kaldırıldığını göstermiştir. İdealize edilmiş zemin profili, iki boyutlu sonlu eleman yazılımı kullanılarak modellenmiştir. Sonuçlar, oluşan yer değiştirmelerin kabul edilebilir sınırlar içinde kaldığını ve eğimli jet grout kolonlarının dikey kolonlara benzer bir performans sergilediğini göstermiştir. Dinamik analizler ayrıca, iyileştirmeden sonra aşırı gözenek suyu basıncında önemli bir azalma olduğunu ve jet grout uygulamasının sismik performansı artırmada ve sıvılaşma riskini azaltmada etkili olduğunu doğrulamıştır.
Source: DÜMF Mühendislik Dergisi
Authors: Ayşe Bengü Sünbül Güner, Ulvi Kayakeser
Institution: Düzce Üniversitesi
Language: Turkish
Subfield: Civil and Structural Engineering
Field: Engineering
Domain: Physical Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7141286622