Year: 2026
Type: article
Abstract: Toplumsal sınıf ve cinsiyet politikalarına ilişkin yerleşik kültürel kodları yapı sökümüne uğratan işleriyle bilinen fotoğraf sanatçısı Jo Spence, fotoğrafı eleştirel, eğitici ve sağaltıcı bir medium olarak değerlendirmiş ve çalışmalarını bu sorunları işlediği temalar doğrultusunda temellendirmiştir. 1982’de rutin bir muayene sırasında koyulan meme kanseri teşhisiyle işlerinin seyri değişen Spence, bu defa fotografik imgeyi, hastalık sürecinin yön verdiği öznel deneyimlerini, hastalığın izole edici yönlerini, İngiliz kamu sağlığı sisteminin hastalar üzerindeki otoritesini ve ortodoks tedavi yöntemlerinin hasta bireyleri yaralayıcı etkilerini politik bir perspektiften dışavurmanın yolu olarak kullanmıştır. Böylece, Spence’in fotoğraf pratiğinde önemli bir yer tutan sağaltıcı yaklaşımı, kanserle olan mücadelesini konu edindiği işlerinde otopatografik bir stratejiye dönüşmüştür. Bu çalışmada fotoğraf sanatçısı Jo Spence’in meme kanseriyle olan mücadelesini ve bu süreçte maruz kaldığı sağlık kurumlarının yerleşik politikalarının birey üzerinde kurduğu tahakkümü, fotografik imgeler üzerinden kurguladığı otopatografik anlatısıyla eleştirdiği çalışmaları, Michel Foucault’nun biyoiktidar kavramı üzerinden nitel araştırma yöntemleri kullanılarak literatür taraması tekniğiyle analiz edilmiştir. Çalışmanın odak noktasını oluşturan Spence’in otopatografik imgelerinin, hasta bireylerin maruz kaldıkları bu durumu eleştirmekle birlikte, medikal sistemin hastalıkları kategorileştirmek için hastaları görüntüleme çalışmalarının başlıca medyumu olan fotoğrafın, kayıt altına alma, sınıflandırma ve nihayetinde belirli değer yargıları uyarınca çıkarımlarda bulunarak; kişileri yaftalama amacıyla kullanıldığı zamanlara yapılan göndermelerle olan ilişkisi incelenmiştir. Görüntüleme teknolojilerinin gelişimi ve tıp alanında yaygın olarak kullanılmasının, modern devletin nüfus politikalarının işleyişiyle paralel geliştiği üzerinde durularak bunun nüfusun, genelin yararına olacak şekilde devlet aygıtlarınca denetlenmesini ve düzenlenmesini sağlayan politikalar bütününü işleten biyoiktidar kavramıyla doğrudan ilintili olduğu ortaya koyulmuştur.
Source: Art Vision
Author: Şahinde Akkaya
Institution: Haliç University
Language: Turkish
Subfield: History
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7143320331