Από την περιβαλλοντική απόδοση στην χρηματοοικονομική απόδοση και στην ποιότητα των λογιστικών κερδών: ο ρόλος της διασφάλισης εκπομπών άνθρακα και των αναφορών ESG
Year: 2026
Type: dissertation
Abstract: Σκοπός της εργασίας αυτής είναι να εξετάσει πως επηρεάζει η μη χρηματοοικονομική πληροφόρηση (διαβεβαιωτικές υπηρεσίες εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και αναφορές ESG) την περιβαλλοντική απόδοση (εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου), τη χρηματοοικονομική απόδοση (κόστος δανεισμού) και την ποιότητα των λογιστικών αποτελεσμάτων. Στο πλαίσιο αυτών των σχέσεων εξετάζονται παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν τις παραπάνω σχέσεις όπως η ποικιλομορφία του διοικητικού συμβουλίου, η φήμη του εξωτερικού ελεγκτή, οι γνώσεις και η προσωπικότητα των στελεχών καθώς και το θεσμικό επίπεδο της κάθε χώρας. Χρησιμοποιώντας διεθνή και εθνικά δείγματα καθώς και ποικίλη μεθοδολογία (μέθοδος ελαχίστων τετραγώνων, τεταρτημοριακή παλινδρόμηση, μέθοδος γενικευμένων ροπών και μέθοδος μερικών ελαχίστων τετραγώνων) σε διάφορες περιόδους προκύπτουν σημαντικά αποτελέσματα. Πρώτον, το ισχυρό θεσμικό περιβάλλον των αναπτυγμένων χωρών είναι καθοριστικής σημασίας προκειμένου τα διοικητικά συμβούλια να υπηρετήσουν αποτελεσματικά το ρόλο τους αλλά και η παροχή υπηρεσιών εξωτερικής διασφάλισης αερίων του θερμοκηπίου να ασκήσει τις ευεργετικές της επιδράσεις (θεσμική θεωρία). Δεύτερον, η παρουσία γυναικών στο διοικητικό συμβούλιο σχετίζεται θετικά τόσο με τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου όσο και με τη μείωση του κόστους δανεισμού, υποδηλώνοντας ότι οι γυναίκες ως μέλη του διοικητικού συμβουλίου ενδυναμώνουν τον εποπτικό και συμβουλευτικό ρόλο των διοικητικών συμβουλίων. Αυτή η βελτιωμένη εποπτεία μειώνει το κόστος της εταιρείας μετριάζοντας την ευκαιριακή συμπεριφορά των διευθυντών και την ασυμμετρία πληροφοριών που οδηγεί σε μειωμένο κόστος χρέους, αποτυπώνοντας συχνά την διπλή προσπάθεια που καταβάλλουν οι γυναίκες σε σχέση με τους άντρες για να αποδείξουν την αξία τους (θεωρία αντιπροσώπευσης και θεωρία ανθρώπινου κεφαλαίου αντίστοιχα). Επιπλέον, λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της προσωπικότητάς τους, της ευαισθησίας τους σε περιβαλλοντικά θέματα και σχέσεων με τις ομάδες ενδιαφερομένων θα οδηγήσουν σε χαμηλότερες εκπομπές άνθρακα (θεωρία νομιμοποίησης). Αντίθετα, τόσο στην περίπτωση της περιβαλλοντικής απόδοσης όσο και στην περίπτωση του κόστους δανεισμού, η παρουσία ανεξάρτητων μελών στο διοικητικό συμβούλιο οδηγεί σε μειωμένη περιβαλλοντική απόδοση και αυξημένο κόστος δανεισμού, κάτι που πιθανώς οφείλεται στην δημιουργία δεσμών των ανεξάρτητων διευθυντών με την εκτελεστική διοίκηση της εταιρείας ή σε μια γενική κουλτούρα που αποθαρρύνει τις συγκρούσεις. Ωστόσο, η ένταση της θετικής επίδρασης στη μείωση του κόστους δανεισμού τόσο της διασφάλισης των αναφορών εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου όσο και της παρουσίας των γυναικών στο διοικητικό συμβούλιο ισχύει μόνο μέχρι ένα ορισμένο σημείο, καθώς για τις εταιρείες που παρουσιάζουν χαμηλές επιδόσεις (οφειλέτες που πληρώνουν υψηλότερο επιτόκιο) το αποτέλεσμα εξακολουθεί να υπάρχει, αλλά δεν έχει τόσο μεγάλη διαφορά. Αυτό υποδηλώνει μια μη γραμμική επίδραση των διάφορων μέτρων εταιρικής διακυβέρνησης και μη χρηματοοικονομικής πληροφόρησης στην περιβαλλοντική και χρηματοοικονομική απόδοση των εταιρειών που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη από τις ομάδες ενδιαφερομένων. Τέλος, πέρα από την πλευρά της επιχείρησης (ζήτηση κεφαλαίων, νομιμοποίησης) από την πλευρά των τραπεζών (προσφορά κεφαλαίων, νομιμοποίησης ως μία από τις ομάδες συμφερόντων των επιχειρήσεων), η παρούσα εργασία εστιάζει στο πώς τα τραπεζικά στελέχη, όντας βασικοί εξωτερικοί χρήστες των εταιρικών καταστάσεων, αντιλαμβάνονται τη χρησιμότητα των πληροφοριών ESG που περιέχονται στις εταιρικές καταστάσεις. Προκύπτει ότι η συνδυασμένη επίδραση των Γνώσεων και των Πόρων που διαθέτει η τράπεζα σε θέματα σχετικά με το ESG και της Επίγνωσης του Κινδύνου της τράπεζας που σχετίζεται με το ESG επιδράει θετικά στην αντίληψη του βαθμού αξιοποίησης των αναφορών ESG των πελατών της τράπεζας για την αξιολόγηση της ποιότητας των λογιστικών κερδών των πελατών της τράπεζας. Η συνδυαστική αυτή επίδραση στηρίζεται στη θεωρία των πόρων που υποδηλώνει ότι η διαχείριση κινδύνου (uncertainties) επηρεάζει και επηρεάζεται από τους πόρους (knowledge) της επιχείρησης καθώς και στο γεγονός ότι οι διαστάσεις της διακυβέρνησης ανθεκτικότητας είναι αλληλένδετες μεταξύ τους. Επίσης, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι όσο πιο υψηλή η βαθμολογία ενός τραπεζικού στελέχους στην κλίμακα του μακιαβελισμού τόσο πιο αρνητική η άποψή του για τον βαθμό τον οποίο η τράπεζα είναι ενημερωμένη σε ό,τι αφορά το ESG, την τήρηση διαδικασιών και προτύπων που αφορούν την αξιολόγηση της απόδοσης ESG του πελάτη-επιχείρησης και τον βαθμό που αναγνωρίζει σχετικούς κινδύνους. Τα ευρήματα αυτά συμφωνούν με την προηγούμενη βιβλιογραφία ως προς την αντίληψη των στελεχών με μακιαβελιστικά χαρακτηριστικά απέναντι σε θέματα κοινωνικής εταιρικής ευθύνης, βιώσιμου επιχειρηματικού προσανατολισμού, γνωστοποίησης δραστηριοτήτων εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και διαχείρισης και αντίληψης της γνώσης. Έτσι, συμπληρώνονται τα αποτελέσματα αναφορικά με τη μη χρηματοοικονομική πληροφόρηση και το κόστος δανεισμού εξηγώντας στην αγορά, δηλαδή στις εταιρείες που ζητούν κεφάλαια, ότι οι τράπεζες λαμβάνουν υπόψη τους τις αναφορές ESG που δημοσιεύουν όταν αξιολογούν την χρηματοοικονομική τους κατάσταση.
DOI: 10.12681/eadd/61353
Author: Λεωνίδας Δαβιδόπουλος
Language: Greek
Subfield: Strategy and Management
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7151284077