Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu çalışma, Arap dili ve nahiv ilmi tarihinde önemli bir yere sahip olan İbn Hişâm el-Ensârî’nin (ö. 761/1360) hayatını, ilmî çevresini ve eserlerini ele almakta; özellikle de Muġnî’l-lebîb ʿan kutubi’l-aʿârîb adlı eserinin birinci bölümünde yer alan edatlar üzerinde durmaktadır. Mısır dil ekolünün önde gelen temsilcilerinden biri olan İbn Hişâm, döneminin seçkin âlimlerinden ders almış ve pek çok talebe yetiştirmiştir. Belâgat, fıkıh, kıraat, tefsir ve lügat gibi farklı alanlarda eserler kaleme almasına rağmen, onu öne çıkaran asıl yönü nahiv ilmindeki derin vukûfiyeti ve özgün yorumlarıdır. Bu birikimi sayesinde “İbn Hişâm en-Nahvî” unvanını kazanmıştır. Sekiz bölümden oluşan Muġnî’l-lebîb, Arap dilindeki edatların anlam, görev ve kullanımlarını sistematik bir biçimde ele alan kapsamlı bir nahiv kaynağıdır. Bu çalışmada, eserin birinci bölümünde yer alan edatlar arasından ihtilaflı olanlar incelenmiş; bu edatların tartışmalı yönleri belirlenerek değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, araştırmada İbn Hişâm’ın söz konusu edatlar hakkındaki genel görüşleri ortaya konulmuş, ayrıca bu edatların bağlama göre nahivdeki konumları incelenmiştir. Böylece bir edatın harf, isim veya fiil olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, delilleriyle birlikte açıklığa kavuşturulmuştur.
Authors: Selim Ulutaş, Halis Dede
Institution: Usak University
Language: Turkish
Subfield: Language and Linguistics
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W7160172575