Türk Sinemasında Orkestra Kurma Filmleri Üzerinden Modern Devletin Kültürel ve İdeolojik İnşa Sürecinin Temsili
Year: 2026
Type: article
Abstract: Türkiye Cumhuriyeti’nin modernleşme süreci, siyasal ve kurumsal dönüşümlerin yanında, kültürel ve estetik boyutları da içeren çok yönlü bir yeniden yapılanmayı kapsamaktadır. Bu süreçte sanat, özellikle müzik, toplumsal düzenin tesisi ve ulusal kimliğin pekiştirilmesinde merkezi bir araç olarak kullanılmıştır. Çok seslilik ve orkestra, modernleşme ideolojisinin disiplin, uyum ve düzen değerlerini yansıtan güçlü sembollerinden biri haline gelmiştir. Orkestra, müziğin ötesinde, bireylerin kolektif uyum içinde işbirliği yapmasını gerektiren yapısıyla modern devletin örgütlenme biçiminin metaforu olarak işlev görmektedir. Bu çalışma, Selamsız Bandosu (1987), Beynelmilel (2007) ve Bir Cumhuriyet Şarkısı (2024) filmlerini inceleyerek orkestra metaforunun Türkiye’de modern devletin ideolojik ve kültürel inşa sürecindeki rolünü analiz etmektedir. Farklı siyasal dönemleri yansıtan bu filmler, devletin kültürel hegemonya kurma girişimlerini, bu girişimlerin aldığı biçimleri ve uğradığı başarısızlıkları sinemasal düzlemde görünür kılmaktadır. Filmler, nitel araştırma yöntemine dayalı olarak kendi bağlamları içerisinde yorumlayıcı bir yaklaşımla incelenmiş; film anlatılarında yer alan olay ve olguların temsil ettiği anlamlar ile filmler arasındaki farklı ilişkisel bağlamlar çözümlemeye tabi tutulmuştur. Çalışmanın teorik çerçevesi, Hall’un temsil kuramına dayanmaktadır. Temsil, Gramsci’nin hegemonya kavramı, Foucault’nun iktidar-bilgi ilişkisi ve Althusser’in ideoloji teorisiyle desteklenmektedir. Bu yaklaşımlar, sinemanın hem estetik bir ifade alanı hem de kültürel iktidar üretiminin aracı olarak, ulus inşa sürecinin ve ideolojik mücadelenin önemli bir sahnesi olduğunu göstermektedir.
Source: Fiscaoeconomia
Author: Selami İnce
Institution: Şırnak University
Language: Turkish
Topic: Cinema History and Criticism
Subfield: Visual Arts and Performing Arts
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7162551069