İstanbul’da Kent İçi Otobüs Taşımacılığının Tarihî Gelişimi ve İETT Otobüs Filosunun Analizi (1927-2024)
Year: 2026
Type: article
Abstract: Çalışmanın amacı, İstanbul’da kent içi otobüs taşımacılığının tarihsel gelişimini incelemek ve İETT otobüs filosunun 1927-2024 yılları arasındaki niceliksel ve yapısal dönüşümünü ortaya koymaktır. Nitel yöntem çerçevesinde yürütülen çalışmanın verileri doküman incelemesi yöntemiyle toplanmıştır. İETT faaliyet raporları, İBB ulaşım istatistikleri ve akademik çalışmalar veri kaynağı olarak kullanılmış; elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Otobüs filosu, niceliksel değişim (araç sayısı) ve yapısal dönüşüm (araç türü, kapasite ve teknoloji) olmak üzere iki boyutta incelenmiştir. Elde edilen bulgular, İstanbul’da otobüs taşımacılığının özellikle 1950 sonrası dönemde hızlı büyüdüğünü, 1980’li yıllarda önemli bir sıçrama yaşadığını ve 2000 sonrası dönemde ise modernizasyon sürecinin öne çıktığını göstermektedir. Filo yapısında ithal araçlardan yerli üretime doğru bir geçiş yaşanmış; düşük kapasiteli araçlardan yüksek kapasiteli ve çevreci otobüslere yönelim gerçekleşmiştir. Bu bulgular, İstanbul’da otobüs taşımacılığının yalnızca niceliksel olarak büyümediğini aynı zamanda teknolojik ve yapısal bir dönüşüm geçirdiğini ortaya koymaktadır. Söz konusu dönüşümün, kentsel büyüme, artan ulaşım talebi ve sürdürülebilir ulaşım politikalarıyla doğrudan ilişkili olduğu anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda, otobüs sistemlerinin, özellikle raylı sistemler ve deniz ulaşımıyla bütünleşik biçimde geliştirilmesi; çevreci ve akıllı ulaşım teknolojilerine yönelik yatırımların artırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Author: Serkan Aycil
Institution: PTT
Language: Turkish
Subfield: Transportation
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7163072004