“Güven, Ama Kontrol Et”: Reddit Kullanıcı Yorumlarında Yapay Zeka ve ChatGPT’ye Güven Algısı Üzerine Bir İnceleme
Year: 2026
Type: article
Abstract: Son yıllarda ChatGPT gibi büyük dil modellerinin hızlı yükselişi, bilgiye erişim ve içerik üretimi süreçlerinde köklü değişimlere yol açmış, diğer yandan bu sistemlere duyulan “güven” kavramını da tartışmalı hale getirmiştir. Yapay zeka sistemlerinin çeşitli uygulama, hizmet ve ürünler aracılığıyla gündelik hayatta artan kullanımı, kullanıcıların yapay zekaya duyduğu güven ve güvensizliğin önemini daha da görünür kılmaktadır. Bu çalışma, kullanıcıların yapay zeka ve özellikle ChatGPT ile kurdukları güven ilişkisinin doğasını, sınırlarını ve bu güvenin nasıl inşa edildiğini anlamayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, kullanıcıların doğal deneyimlerini ve tartışmalarını barındıran Reddit platformundaki ilgili başlıklar altında yer alan kullanıcı yorumları, nitel araştırma yöntemlerinden tematik analiz tekniği kullanılarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda, yapay zeka ve ChatGPT’ye yönelik güven algısıyla ilgili 8 tema ortaya çıkmıştır. Araştırma bulguları, kullanıcıların yapay zekaya yönelik güveninin koşullu, bağlamsal ve süreç odaklı olduğunu ortaya koymaktadır. Kullanıcılar, yapay zekayı mutlak doğru bilgi kaynağı olarak değil, denetlenmesi, doğrulanması ve yönlendirilmesi gereken bir “yardımcı araç” olarak konumlandırmaktadır. Analiz sonucunda, güvenin sistemin kusursuzluğuna değil, kullanıcının "kontrol etme" ve "doğrulama" kapasitesine bağlı olduğu belirlenmiştir. Özellikle psikolojik destek gibi riskli alanlarda güvensizlik hakimken, verimlilik ve hız gerektiren durumlarda risklere rağmen kullanımın sürdüğü görülmüştür. Sonuç olarak çalışma, kullanıcıların tüm sorumluluğu yapay zekaya devretmediğini, bunun yerine “güven, ama kontrol et” ilkesini benimseyerek teknolojiyi “pragmatik bir şüphecilikle” hayatlarına entegre ettiklerini göstermektedir.
Source: Yeni Medya Dergisi
Author: Feyyaz Fırat
Institution: Ankara Hacı Bayram Veli University
Language: Turkish
Subfield: Artificial Intelligence
Field: Computer Science
Domain: Physical Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7166316276