Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu araştırmada, dijital medyada iklim haberlerinin söylemsel inşası incelenmektedir. Çalışmanın kapsamında Covering Climate Now projesinin bir parçası olan Türkiye, İngiltere ve Hindistan’ın iklim haberciliği alanındaki içerikleri yer almaktadır. 2025 yılında gerçekleşen önemli çevre felaketlerine yönelik haberlerinin analizi amacıyla; söz konusu yayınların resmi Instagram hesaplarında paylaşılan haber başlıkları, metinleri, fotoğrafları ve videoları veri setini oluşturmaktadır. Haber analizi sürecinde, Teun A. Van Dijk’in Eleştirel Söylem Analizi modeli ile Robert Entman’ın Çerçeveleme Kuramı’nın sunduğu kavramsal araçlardan faydalanılmıştır. Çalışmanın amacı, iklim haberlerinin sosyal medya platformlarından Instagram’da hangi söylem biçimleriyle kendilerine yer bulduğunu ve bu söylem pratiklerinin hangi ideolojik sınırlar içinde üretildiğini sorgulamaktır. Bu doğrultuda çalışmada, yöntem olarak Entman’ın Çerçeveleme Kuramı ve Teun Van Dijk’in Sosyo-Bilişsel Eleştirel Söylem Analizi modeli rehberliğinde; İklim Haber, The Guardian ve Times of India’nın Instagram hesaplarında en yüksek beğeni sayısına ulaşan ilk üç iklim krizi haberi belirlenmiştir. Bu içerikler arasından ilk sırada yer alan haber metinleri ve görsel unsurları, makro ve mikro yapı düzeylerinde eleştirel söylem analizine tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda elde edilen bulgularda, haber içeriklerinin ağırlıklı olarak korku odaklı ve felaket temasını öne çıkaran anlam çerçeveleri etrafında inşa edildiği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, haberlerde üretilen söylemin iklim kriziyle ilgili sorunları yapısal bağlamından koparma ve dolaylı olarak eylemsizliği meşrulaştıracak bir zemin kurgulama eğilimi taşıdığı görülmektedir. Bu bağlamda çalışma, söylemsel düzeyde medyadaki haber dilinin daha yapıcı ve çözüm odaklı bir yapıya kavuşturulmasının önemini vurgulamaktadır. Sonuç olarak araştırma; dijital medya okuryazarlığı ve iklim krizi okuryazarlığı tartışmalarının, algoritmik filtreleri fark etmeyi ve eleştirel düşünme becerilerini kapsayacak biçimde genişletilmesi gerekliliğine işaret etmektedir
Source: Yeni Medya Dergisi
Authors: Lale Şeyda Gülsoy, Pınar Özgökbel Bilis
Institution: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
Language: Turkish
Subfield: Sociology and Political Science
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
SDG: Climate action
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7166330218
