Lati̇fe Teki̇n’i̇n Berci̇ Kri̇sti̇n Çöp Masallari Romaninin Hi̇per Meti̇n Kuramiyla İncelenmesi̇
Year: 2026
Type: article
Abstract: 1980 sonrası Türk romanının önemli yazarlarından olan Latife Tekin, ortaya koyduğu eserlerindeki biçimsel yenilikler ve tematik dönüşümleriyle ön plana çıkmıştır. Bu açıdan yazarın Berci Kristin Çöp Masalları adlı romanı da söz konusu biçimsel yenilik ve tematik dönüşümler açısından dikkat çekmektedir. Berci Kristin Çöp Masalları adlı roman, geleneksel anlatı yapısında bazı değişiklikler yaparak bünyesine çok seslilik (polyphony), metinlerarasılık (intertextuality) ve anlatı düğümlerini katmıştır. Bu bilgiden hareketle çalışma, romanın yapısal özgünlüğünü analiz etmek üzere hiper metin kuramını esas almaktadır. George Landow ve Ted Nelson’un ortaya koyduğu hiper metin kuramı analizin çerçevesini oluşturmakla birlikte bu kuramı desteklemek üzere Kristeva’nın metinlerarasılık anlayışından, Bakhtin’in çokseslilik ve kronotop kavramlarından, Barthes’in okur merkezli anlayışından yararlanılmıştır. Bu analiz ışığında romanın mekânını teşkil eden Çiçektepe’nin hem fiziksel hem bağlamsal hem de semantik açıdan romanın düğüm noktası olduğu ve bundan dolayı Çiçektepe’nin hiper metinsel bir işlev kazandığı görülmüştür. Karakterler arası geçişler, okur-yazar etkileşimi, her bölümde yaşanan olayların birbirleriyle hem ilgili hem de ilgisiz görünmeleri analizin temel perspektifini oluşturan hiper metin analizi kapsamında Berci Kristin Çöp Masalları romanını sabit ve geleneksel bir yapı olmaktan çıkarmıştır. Bunun yerine roman; yeniden üretilebilir ve dolayısıyla tüketilebilir, yeniden dizilebilir ve kurgulanabilir bir hâl almıştır. Bu bulgular ışığında, romanın yapısının dijital çağın okuma biçimleriyle örtüşmesi, eserin güncel anlamda yeniden değerlendirilmesini, analiz edilmesini de hem mümkün hem de gerekli kılmıştır. Dolayısıyla bu çalışma, hiper metin kavramının Türk edebiyatındaki yeri ve Latife Tekin’in Berci Kristin Çöp Masalları romanının bu kurama uygunluğunu tartışarak metnin kuramsal ve edebi yerini ortaya koymaktadır.
Author: Aydın Güler
Institution: Balıkesir University
Language: Turkish
Subfield: Literature and Literary Theory
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7166864577