The Effect of Exercise on Brain-Derived Neurotrophic Factor Levels in Healthy Individuals: Meta-Analysis Study
Year: 2026
Type: article
Study designs: Systematic Review, Meta-Analysis
Abstract: Amaç: Bu metaanaliz çalışmasının amacı, sağlıklı erişkin bireylerde fiziksel egzersizin serum beyin türevli nörotrofik faktör [brain-derived neurotrophic factor (BDNF)] düzeyi üzerindeki etkisini inceleyen randomize kontrollü çalışmaların bulgularını sentezleyerek ortalama etki büyüklüğünü belirlemek ve egzersiz-BDNF düzeyi ilişkisine dair kapsamlı bir yargıya varmaktır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada, 2019-2025 yılları arasında yayımlanmış çalışmalar Web of Science, PubMed, ScienceDirect, Scopus, Cochrane ve PEDro veri tabanlarında sistematik olarak taranmıştır. Araştırmaya, randomize kontrollü deneysel tasarıma sahip, sağlıklı erişkin katılımcıları (≥18 yaş) içeren, egzersiz öncesi ve sonrası serum BDNF ölçümü yapan, hakemli dergilerde İngilizce veya Türkçe tam metin olarak yayımlanmış ve geçerli istatistiksel veri içeren çalışmalar dâhil edilmiştir. Toplam 20 çalışma analize alınmış; yayın yanlılığı ve heterojenlik değerlendirilmiş, etki büyüklükleri rastgele etkiler modeline göre standartlaştırılmış ortalama fark [standardized mean difference (SMD)] kullanılarak hesaplanmıştır. Bulgular: Fiziksel egzersiz, serum BDNF düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı, güçlü ve pozitif bir etki yaratmıştır (SMD=0,93; p<0,0001). Heterojenite orta-yüksek düzeydedir (I²=%69,5; p<0,0001). Alt grup analizlerinde düşük yoğunluklu egzersiz en büyük etkiyi göstermiş (SMD=1,47), bunu orta (SMD=0,99) ve yüksek yoğunluklu egzersiz (SMD=0,70) izlemiştir. Egzersiz türüne (aerobik, direnç, karma) göre anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuç: Sağlıklı bireylerde fiziksel egzersiz, serum BDNF düzeylerini anlamlı ölçüde artırarak beyin sağlığı, nöroplastisite ve potansiyel olarak bilişsel işlevler üzerinde destekleyici bir rol oynayabilir; farmakolojik olmayan bir yaklaşım olarak önleyici sağlık uygulamalarında değerlendirilebilir. Gelecek araştırmalar, genetik polimorfizmler, beslenme, uyku ve stres gibi moderatörleri detaylı incelemeli; egzersiz kaynaklı BDNF artışının uzun vadeli etkilerini prospektif çalışmalarla aydınlatmalıdır.
Authors: Mesut SÜLEYMANOĞULLARI, Gökhan BAYRAKTAR
Institution: Ağrı İbrahim Çeçen University
Language: English
Subfield: Cellular and Molecular Neuroscience
Field: Neuroscience
Domain: Life Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7167217153