Aanleg en beheer van de boomstrook
Year: 2026
Type: article
Abstract: Tenzij de bomen worden geplant in een weide waar het vee ook tussen de bomen kan grazen, is er meestal een onbewerkte bodemzone tussen en langs de bomen. Die strook ontstaat niet alleen omdat bewerkingen en klassieke teelt er moeilijk of onmogelijk zijn, maar vervult ook belangrijke functies. Ze beschermt de bomen tegen schade door landbouwmachines, geeft toegang voor onderhoud en oogst, en kan tegelijk zorgen voor extra ecologische meerwaarde zoals habitat en voedsel voor nuttige organismen. Afhankelijk van de gekozen invulling kan de boomstrook ook echt deel uitmaken van het productiesysteem. Het beheer ervan blijft voor veel landbouwers een uitdaging: stroken kunnen verruigen of veronkruiden, terwijl jonge bomen net baat hebben bij een doordachte en consequente aanpak. De twee meest gestelde vragen zijn daarom nog steeds: (1) Hoe breed moet deze strook zijn? en (2) Hoe kan ik ze best invullen en beheren? In dit technisch rapport kan je meer lezen over een aantal praktijkervaringen en observaties op onze agroforestry proefpercelen. In onderstaande kennisfiche stellen we de diverse opties één voor één voor. Het beheer van de strook onder de bomen kan op vele manieren en hangt sterk af van het doel van de bomen, de soort tussenteelt, de beschikbare machines en de hoeveelheid werk die men hieraan wil of kan besteden. Een eenvoudige, beheersbare oplossing is in veel praktijksituaties de meest robuuste keuze. Bij het lezen van de suggesties hieronder is het daarom belangrijk om steeds te vertrekken van wat op het eigen bedrijf haalbaar is. Niet in het minst bepaalt de gekozen boomsoort de mogelijkheden. Wanneer men bomen heeft staan waarvan men vruchten wil oogsten (noten, kastanjes, appels...), moet men rekening houden met het rapen van de vruchten. Om bijvoorbeeld in september noten te kunnen rapen, moet de bodem vlak en vast liggen en moet de vegetatie onder de bomen kort zijn. Ruige vegetatie, struiken, groenbedekkers, stoppelland of ploegvoren maken dat vaak moeilijk. In een laanteeltsysteem met tussenteelt (alley cropping) is het een hele uitdaging om die zone tijdig “raapklaar” te krijgen. Gaat men vooral voor houtproductie, dan zijn er meestal meer mogelijkheden om de boomstrook in te vullen. In elk geval loont het om van bij de start na te denken over beheer, bereikbaarheid, bladval en mogelijke takval in deze zone. Deze informatiefiche is geschreven door Bert Reubens, Willem van Colen, Rutger Tallieu, Sander Van Daele, Marco Bijl en Paul Pardon. De infofiche heeft een update gekregen in het kader van het project CAMBIUM.
Language: Dutch
Subfield: Forestry
Domain: Life Sciences
SDGs: Life on land, Zero hunger
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7202283448