Year: 2026
Type: article
Abstract: Ekonomik, siyasal ve sosyal istikrarın önündeki en önemli engellerden biri işsizliktir. İşsizlik, ekonomik açıdan üretim kaybına, yoksulluğun artmasına ve kamu kaynaklarının tükenmesine sebep olur. Siyasal bakımdan toplumsal memnuniyetsizliği artırarak devlet ile vatandaş arasındaki ilişkileri zedeler. Sosyal açıdan ise aile yapısının zedelenmesine, suç oranlarının artmasına ve toplumsal dışlanmaya yol açar. Bu yönleriyle işsizlik, ekonomik, siyasal ve sosyal alanları aynı anda etkileyen temel bir toplumsal problem niteliği taşır. İşsizlik sorunu yalnızca yoksul toplumları değil, gelişmiş ve gelişmekte olan birçok ülkenin yapısını da olumsuz etkiler. Tarih boyunca farklı ekonomik sistemler, işsizliğe çözüm bulmak amacıyla çeşitli yaklaşımlar geliştirmiştir. Evrensel bir din olan İslâm da tüm zamanlarda ve mekânlarda ortaya çıkan toplumsal problemlere dair çözüm önerileri sunmuştur. Bu öneriler, geçmişte olduğu gibi günümüzde de uygulanabilir niteliktedir. İslâm dini, iş gücü potansiyelinin atıl kalmasından doğan ekonomik sorunları bir problem olarak görmüş ve bunlara yönelik çeşitli çözüm yolları geliştirmiştir. Bu doğrultuda İslâm, işsizliğin toplumsal bir sorun hâline gelmemesi için çalışmayı teşvik etmiş, üstelik çalışmanın ibadet niteliğinde olduğunu bildirmiştir. Ayrıca İslâm iş gücünün tam ve verimli biçimde istihdam edilmesini savunmuş, bireylere topluma faydalı işler yapmayı öğütlemiştir. Bunun yanı sıra iş gücünden en verimli biçimde nasıl yararlanılması gerektiğini ve bunun yöntemlerini ortaya koymuştur. İslâm’ın işsizlik ve istihdam konusundaki prensipleri esas alınarak bir politika yürütülmesi hâlinde, hem piyasa koşullarına uygun istihdam sağlanabilir hem de işsizlik sorunu büyük ölçüde çözüm bulmuş olur. Bu çalışmanın amacı; Kur’an, Sünnet ve sahabenin çalışmayı teşvik etmelerine, çalışmamayı yermelerine ve konuyla ilgili uyarılarına işaret etmektir. Ayrıca Hz. Peygamber başta olmak üzere sahabenin uygulamaları çerçevesinde İslâm’da çalışmanın önemi, işsizliğin sebeplerini ele almaktır. Öte yandan çalışmanın amacı, işsizlik ortaya çıktıktan sonra alınması gereken tedbirleri ve bu tedbirlerin nasıl uygulanması gerektiğini incelemektir. Çalışmada bu tedbirlerden sayılan zekât, mudârebe, karz, vakıf ve israf gibi birtakım ibadet, akit ve uygulamalar ele alınmıştır. Makalenin sonuç bölümünde ise işgücünün istihdamına yönelik önerilere yer verilmiştir.
Author: Muhammed Latif Altun
Institution: Harran University
Language: Turkish
Subfield: Accounting
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7204029976