Küresel İktisadi Düzen Gölgesinde: Osmanlı'dan Türkiye'ye Gayrimenkul Ekonomisinin Tarihsel Dönüşümünün İncelenmesi
Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu çalışma; Türkiye'de gayrimenkul ekonomisinin Osmanlı'dan günümüze uzanan tarihsel dönüşümünü siyasal, kurumsal ve iktisadi boyutlarıyla incelemekte; mülkiyet rejimlerinde meydana gelen yapısal değişimlerin ekonomik kalkınma, kentleşme ve finansallaşma süreçleri üzerindeki etkilerini tarihsel-karşılaştırmalı bir bakış açısıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, mülkiyet rejimlerinin küresel ekonomik dönüşümlerle etkileşimi ile bu dönüşümlerin ekonomik kalkınma, kentleşme ve toplumsal eşitsizlik üzerindeki etkileri tarihsel dönemler arasında karşılaştırmalı olarak analiz edilmektedir. Çalışma, yeni kurumsal iktisat, kalkınma ekonomisi ve kent ekonomisi yaklaşımlarını bütüncül biçimde bir araya getirerek disiplinler arası bir analitik çerçeve ortaya koymaktadır. Araştırma kapsamında tarihsel ve kurumsal analiz yaklaşımı doğrultusunda arşiv belgeleri, hukuki düzenlemeler, resmî raporlar ve ikincil literatür sistematik biçimde incelenmiş; elde edilen bulgular Osmanlı, Cumhuriyet ve 1980 sonrası neoliberal dönem ekseninde karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Osmanlı merkeziyetçi toprak rejimi, Cumhuriyet dönemi modernleşme politikaları ve 1980 sonrası neoliberal dönüşüm süreci, mülkiyet rejimlerinde meydana gelen kurumsal ve ekonomik kırılmaları temsil eden temel tarihsel dönemler olarak çalışmanın inceleme eksenini oluşturmaktadır. Bulgular, gayrimenkulün yalnızca ekonomik bir varlık olmadığını; aynı zamanda sermaye birikimi, mekânsal yeniden yapılanma ve toplumsal eşitsizlik süreçlerini yönlendiren stratejik bir kurumsal ve ekonomik alan hâline dönüştüğünü göstermektedir. Özellikle neoliberal dönemde konut piyasasının finansallaşması, ipotekli konut finansmanının yaygınlaşması, yatırım amaçlı konut talebinin artması ve küresel sermaye hareketlerinin etkisiyle büyükşehirlerde konut fiyatları ile kira maliyetleri üzerinde belirgin etkiler yaratmıştır. Çalışma, Türkiye'de mülkiyet rejimlerinin tarihsel sürekliliklerini ve kırılma noktalarını kurumsal, ekonomik ve mekânsal boyutlarıyla birlikte değerlendirerek, gayrimenkul ekonomisinin tarihsel dönüşümünü disiplinler arası bir perspektifle açıklayan bütüncül bir değerlendirme sunmak suretiyle literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Source: Kent Akademisi
Author: Sultan Salur Küçük
Institution: Sinop University
Language: Turkish
Subfield: Urban Studies
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7204090053