Kolekti̇f Güvenli̇k Si̇stemi̇’ni̇n Etki̇si̇zli̇ği̇ Işiğinda Uluslararasi Mahkemeleri̇n Potansi̇yel Rolü: Myanmar Örneği̇
Year: 2026
Type: article
Abstract: Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) liderliğini yaptığı kolektif güvenlik sisteminin etkinliği, belirli vesilelerle gündeme gelen ve uluslararası siyaseti doğrudan etkileyen temel bir tartışma alanıdır. Bu bağlamda dikkat çeken en kritik nokta, uluslararası toplumun barış ve güvenliğini doğrudan ilgilendiren konular da dâhil tüm meselelerde alınacak kararlarda BMGK daimî üyelerinin çıkarlarına uyulması gerekliliğidir. Rohingya Müslümanlarına karşı işlenen etnik kıyım ve soykırım suçlarına ilişkin Uluslararası Myanmar Bağımsız Araştırma Misyonu (The Independent International Fact Finding Mission on Myanmar (FFM)) ve BM Myanmar Bağımsız Soruşturma Mekanizması (Independent Investigative Mechanism for Myanmar (IIMM)) tarafından ortaya konulan güçlü bulgulara rağmen, BMGK’nin Çin ve Rusya vetoları nedeniyle harekete geçemeyişi konunun bu veçhesiyle değerlendirilebilecek en önemli örneklerden birisidir. Bu çalışmada da BMGK’nin işlevsiz kaldığı kriz durumlarında uluslararası mahkemelerin uluslararası barışa, güvenliğe ve hesap verebilirliğe ne ölçüde katkı sağlayabileceği sorusunun cevabı aranmaktadır. Bu çerçevede çalışmada, etnik kıyım ve soykırıma dair mevcut düzenlemelerin yanı sıra konuya ilişkin FFM ile IIMM tarafından açıklanan ve UAD ile UCM süreçlerine dayanak teşkil eden raporlar ile son olarak evrensel yargı seçeneği üzerinden etraflı değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmada BMGK daimî üyelerinden kaynaklanan yapısal tıkanıklık BM sisteminde reform olmadan tamamen aşılamasa da uluslararası mahkemelerin cezasızlığın azaltılması, hukuki sorumluluğun daha görünür kılınması ve yaşanan suçlara dair uluslararası baskının ve farkındalığın artırılması gibi hususlarda önemli bir rol oynayacağı kanaati ortaya konmuştur.
Author: Baransel Mızrak
Institution: Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı
Language: Turkish
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7204155488