Urbanimmunology a Sprawa Kryzysu Miast W Xxi W.: Czy Idea Jest Warta Zainteresowania? Potencjał Idei Urbanimmunology W Przebudowie Planowania, Budowania I Zarządzania Miastami W Polsce.
Year: 2026
Type: article
Abstract: Praca podejmuje problem kryzysu współczesnego miasta, traktując go nie jako zjawisko wyjątkowe, lecz jako immanentny element funkcjonowania i rozwoju struktur miejskich. Punktem wyjścia jest założenie, że historia urbanistyki może być rozumiana jako historia kolejnych prób naprawy miasta, które pod wpływem procesów społecznych, gospodarczych, środowiskowych i kulturowych cyklicznie wchodzi w stany kryzysowe. W tym kontekście przedmiotem opracowania jest wstępna ocena potencjału koncepcji Urbanimmunology, zaproponowanej przez Junyi Zhanga, jako możliwej ramy interpretacyjnej i operacyjnej dla przezwyciężania problemów polskich miast. Celem pracy jest sprawdzenie czy zestawienie urbanistyki z immunologią może być naukowo i praktycznie nośne, szczególnie w warunkach kryzysu klimatycznego, suburbanizacji, osłabienia funkcji społecznych miast, finansjalizacji mieszkalnictwa oraz dominacji administracyjnego, a nie zarządczego podejścia do przestrzeni miejskiej. Analiza ma charakter wstępny i syntetyczny. Obejmuje przegląd literatury dotyczącej urbanistycznych konceptów naprawczych dla miast oraz odniesienie ich do głównych założeń Urbanimmunology. Wyniki wskazują, że Urbanimmunology nie powinna być traktowana wyłącznie jako metafora biologiczna, lecz jako potencjalna systemowa rama zarządzania kryzysami miejskimi. Jej wartość polega na przesunięciu akcentu z reaktywnego łagodzenia skutków kryzysów na proaktywne wzmacnianie zdolności miasta do rozpoznawania zagrożeń, adaptacji, regeneracji i długofalowego uczenia się. Szczególne znaczenie ma jej transdyscyplinarny charakter oraz możliwość powiązania planowania przestrzennego, polityki mieszkaniowej, transportu, adaptacji klimatycznej, governance, danych i odporności infrastrukturalnej. Praca wskazuje, że Urbanimmunology jest ideą wartą dalszych badań, zwłaszcza w odniesieniu do polskich warunków instytucjonalnych i planistycznych. Jednocześnie wymaga krytycznej dyskusji nad potencjalnymi konsekwencjami jej wdrażania. Szczególnie obiecujące wydaje się powiązanie tej koncepcji z ideą Ecopolis Herberta Girardeta, co mogłoby połączyć silną wizję kierunkową z całościową metodologią transformacji miasta.
DOI: 10.54264/0140
Author: MAREK GACHOWSKI
Institution: Akademia Śląska
Language: Polish
Subfield: Urban Studies
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7204522917