Borsa İstanbul Sürdürülebi̇li̇rli̇k 25 Endeksi̇nde Yer Alan Hi̇sseleri̇n Bi̇rli̇kteli̇k Anali̇zi̇: Fp-growth Algori̇tmasi
Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu çalışma, Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik 25 Endeksi’nde yer alan hisse senetlerinin günlük fiyat hareketleri arasındaki eşzamanlı ilişkileri ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Finansal piyasalarda varlıklar arasındaki birlikte hareket etmesi, portföy çeşitlendirmesi, risk yönetimi ve sistemik riskin anlaşılması açısından kritik öneme sahiptir. Ancak geleneksel korelasyon ve nedensellik temelli yöntemler, kendi yapısal özellikleri nedeniyle çoğu zaman ikili ve doğrusal ilişkileri yakalayabilmekte; ancak çoklu ve karmaşık etkileşimleri bütüncül biçimde yansıtmakta yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle çalışmada, veri madenciliği temelli birliktelik kuralı analizi yaklaşımı benimsenmiştir. Analizde, Sürdürülebilirlik 25 Endeksi’nin hesaplanmaya başlandığı tarih esas alınmıştır. 22.11.2022–12.11.2025 dönemine ait 742 işlem gününe ilişkin günlük veriler kullanılmıştır. Her bir hisse senedinin günlük getiri yönü, artış için 1 ve azalış için 0 olacak şekilde ikili olarak kodlanmış ve oluşturulan veri seti FP-Growth algoritması kullanılarak analiz edilmiştir. Bu algoritma, büyük veri kümelerinde hesaplama açısından verimli olması ve aday küme üretimi gerektirmemesi nedeniyle tercih edilmiştir. Elde edilen birliktelik kuralları destek, güven ve kaldıraç ölçütleri temelinde değerlendirilmiş; en güçlü kurallar ayrıntılı olarak incelenmiştir. Bulgular, Sürdürülebilirlik 25 Endeksi’nin homojen bir yapıdan ziyade, merkezî ve modüler bir eş-hareket ağına sahip olduğunu göstermektedir. Özellikle bankacılık sektörünü temsil eden ISCTR hissesinin çok sayıda kuralda sonuç değişkeni olarak yer alması, bankacılık sektörünün endeks içi eş-hareket yapısında merkezi bir konumda bulunduğunu düşündürmektedir. Ayrıca sanayi, cam, tekstil ve elektronik sektörlerini kapsayan alt kümelerin oluşması, sektörler arası güçlü ve tekrar eden etkileşimlerin varlığına işaret etmektedir.
Source: Akademik Hassasiyetler
Authors: Mehmet Öksüzkaya, İsa Gürkan Meral
Institution: Kırıkkale University
Language: Turkish
Subfield: Finance
Domain: Social Sciences
Open Access status: bronze
OpenAlex ID: W7204842432