Year: 2025
Type: article
Abstract: PREKURSORZY MUZEALNICTWA -JAN PAWEŁ WORONICZ W zbiorach Muzeum Historycznego m.Krakowa, wśród wielu wizerunków znajduje się m.in.portret biskupa krakowskiego, później arcybiskupa warszaw skiego i prymasa zarazem -Jana Pawła Woronicza, namalowany przez Michała Stachowicza, oraz podo bizna tego samego dostojnika kościelnego, wykonana przez Jana Nepomucena Bizańskiego.Obydwa te kon terfekty eksponowane są w sali "Fontanowskiej" w Pałacu "Krzysztofory".Kilka pokoi dalej, gdzie zgromadzono pamiątki, do kumenty i obrazy dotyczące czasów Insurekcji Koś ciuszkowskiej, prezentowany jest autoportret Michała Stachowicza.To na poły przypadkowe, na poły zamierzone spot kanie w murach jednego pałacu, na wystawie "Z dzie jów i kultury Krakowa", dostojnika kościoła, a zara zem głośnego w swoim czasie poety, z malarzem, ma swoje uzasadnienie w roli jaką obydwaj odegrali w historii Krakowa.W czasie, gdy żyli, byli prawie jednakowo, głośni i sławni, aczkolwiek popularność poety-biskupa nie wątpliwie szerszy miała zakres, niż krakowskiego sa mouka -mistrza Michała Stachowicza.Dziś role jak by się odwróciły i choć nie można powiedzieć, że nazwiska ich otacza ta sama co dawniej popularność, to jednak skromny malarz krakowski zda się trwal szą zyskał pamięć.1 W licznych reprodukcjach, często nawet w podręcznikach szkolnych przypominane jego obrazy z najsłynniejszą "Przysięgą Tadeusza Kościusz ki na Rynku w Krakowie", pamięć o nim odświeżają i utrwalają.Mniej trwała okazała się pamięć o do konaniach Jana Pawła Woronicza.Znają go poloniści, miłośnicy poezji, a także muzeolodzy, bo najstarsze polskie Muzeum, przez Izabelę Czartoryską w Puła wach zorganizowane, strofami poematu "Świątynia Sybilli" przez niego ułożonymi było opisywane.Wcześ niej jeszcze opisał J. P. Woronicz komnaty królew skie Stanisława Augusta Poniatowskiego, układając strofy poematu "Na pochwałę nowourządzonych kom nat Zamku Królewskiego w Warszawie", komnat, któ rych główną ozdobę stanowiły obrazy Bacciarellego.J. P. Woronicz i M. Stachowicz, choć całkiem innymi drogami przebiegały ich koleje życia, zetknęli się w Krakowie i tutaj wspólnymi siłami podjęli dzieło, które na wsze czasy miało złączyć ich nazwiska, a któ re niestety do dnia dzisiejszego nie przetrwało.Znisz czył je jeden z największych w dziejach Krakowa kataklizmów, wielki pożar 1850 roku.W jego płomie
Author: Wacław Passowicz
Language: Polish
Subfield: History
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7204908026