Türkiye: Orta Güçten Bölgesel Güce Geçiş Tartışmaları
Year: 2026
Type: book-chapter
Abstract: Türkiye Cumhuriyeti 1923’te Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve onun arkadaşları tarafından kurulmasından itibaren dış ve güvenlik politikalarının merkezine “Yurtta Sulh, Cihanda Sulh” ilkesini yerleştirerek ulusal bağımsızlığına ilaveten toprak bütünlüğünü de önceleyen politikaları kararlılıkla takip etmiştir. Soğuk Savaş Döneminde komşusu Sovyetler Birliği’nin kendisine yönelik toprak taleplerinden ötürü ulusal güvenlik menfaatleri çerçevesinde ABD liderliğindeki Batı Bloku’nun bir parçası olmak zorunda kalmıştır. Sovyetlerin Aralık 1991’de resmen tarih sahnesinden silinmesinden sonra Doğu Bloku’nun ortadan kalkmasıyla beraber ortaya çıkan büyük bölgesel güç boşluğu, Ankara’nın dış ve de güvenlik parametrelerini yeniden değerlendirmesine sebebiyet vermiştir. O dönemdeki Adriyatik’ten Çin Seddi’ne Türk Dünyası söylemi, kapasite eksikliğinden ötürü hayata geçirilememiştir. Ancak 2000li yıllarda AK Parti’nin tek başına iktidara gelmesi ve bunu günümüzde de devam ettirmesi, “Yurtta Sulh, Cihanda Sulh” ilkesinden sapmadan güncel şartlara uyum sağlayarak yeni bir dış ve güvenlik politikası kurgulamasına yol açmıştır. Yakın ve uzak coğrafyalarda sert güce ilaveten yumuşak güç unsurlarından birlikte yararlanılması dikkatlerden kaçmamaktadır. Özellikle 2000li yıllarda Avro-Atlantik Blok ile yaşanan dış-güvenlik merkezli krizler Türkiye’nin yönünü başka taraflara çevirerek özellikle Rusya, Çin, diğer Asyalı ülkeler ve de Afrika ülkeleriyle gerçekleştirdiği geniş kapsamlı ilişkiler (siyasi-ekonomik-askeri-kültürel) Türkiye’nin Orta Boyuttaki bir güçten bölgesel güce evirilip evirilmediği tartışmalarını yoğunlaştırmaktadır. Türkiye’nin özellikle Afro-Avrasya’ya yönelik açılımları Ankara’nın dış ve de güvenlik politikalarında Yeni Avrasyacılık çerçevesinin ağırlık kazandığı ve bunun Batı merkezli dış-güvenlik politikalarında bir kopuş ya da bunun Türkiye’nin jeopolitik ve jeostratejik konumunun kendisine bahşettiği bir zorunluluk olup olmadığı bu kitap bölümü çalışmasında cevaplanmaya çalışılacak araştırma sorularından birisidir.
Source: Özgür Yayınları eBooks
Authors: Sina Kısacık, Erinç Bayri, Devrim Şahin
Institution: Cyprus Aydin University
Language: Turkish
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W7207645526