Year: 2026
Type: article
Abstract: Muzeum Historyczne Miasta Krakowa 1 . W setną rocznicę powstaniaPrzed ponad 150 laty znawca dziejów Krakowa, znakomity badacz starożytności polskich Józef Łepkowski (1826-1897) postulował utworzenie muzeum, które zajęłoby się gromadzeniem pamiątek związanych z historią władz miejskich Krakowa, życiem mieszczan, ich kulturą i sztuką.Postulat ten wypływał ze zrozumienia i odczuwania potrzeby ocalenia tego, co ma pierwszorzędne znaczenie dla narodowej pamięci, zachowania widomych znaków obecności tego, co przeszłe, co stanowi o ciągłości tradycji i historii z tym, co powstaje dziś, co składa się na otaczającą nas współczesność.Apel prof.J. Łepkowskiego wynikał z obserwacji zachodzących zmian.Druga połowa XIX wieku była okresem przyspieszonych przeobrażeń miast, wkraczających w epokę gwałtownej industrializacji, zanikania dotychczasowych instytucji, rodzenia się nowych, co niosło za sobą rozpraszanie lub nawet niszczenie wielu urządzeń i przedmiotów.Miasta, jeden z najciekawszych fenomenów ludzkiej cywilizacji, mają bardzo długą historię.Jako ośrodki osadnicze istnieją od czasów najdawniejszych.Starożytność zna państwa miasta, które dały początek wielkim imperiom.W feudalnych królestwach średniowiecznej i nowożytnej Europy były nadal ważnymi ośrodkami życia gospodarczego, kulturalnego, naukowego i politycznego, choć -szczególnie na wschód od Łaby -zostały zepchnięte na drugi plan przez, czerpiącą główne dochody z renty gruntowej, szlachtę.Dwór królewski, magnacki czy szlachecki był miejscem, wokół którego koncentrował się główny nurt życia społecznego i politycznego ówczesnych społeczności.Wymogi nowych czasów, powstawanie manufaktur i fabryk, na powrót uczyniły z miasta najbardziej atrakcyjne miejsce bytowania.Tutaj koncentrowała się większość instytucji służących do zaspokajania potrzeb człowieka.Miasto, będąc głównym ośrodkiem produkcji, nauki, kultury, a zarazem centrum administracji, jest też miejscem najpełniejszego i najszybszego wykorzystywania wszelkich ułatwiających życie człowieka zdobyczy cywilizacyjnych.Ta rola miast, zmiany zachodzące w ich kształcie, jak i w zakresie funkcji, jaką pełniły w ciągu długich lat swej historii, w 2 połowie XIX wieku budzą coraz żywsze zainteresowanie ich dziejami.Doceniona zostaje zarówno rola miasta jako -z jednej strony ośrodka produkcji, z drugiej zaś -zbiorowiska o znaczącym wkładzie w rozwój szeroko pojmowanej kultury.Miasto ze swoimi in-
Authors: Wacław Passowicz, Andrzej Szczygieł
Language: Polish
Subfield: Archeology (arts and humanities)
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7212282129